Vocabulary recordings — ตำบักหุ่ง = papaya salad

บักหุ่ง

บักหุ่งหนิสิเป็นซื่อผนละไม้หลือว่าพืดชนิดหนึ่งเนาะ ที่สามาดกินได้ หลือว่าสามาดเอามาเฮ็ดเป็นแนวกิน หลือว่ากับเข้าได้เนาะ บักหุ่งหนิ ขั้นญามมันดิบอยู่ หลือว่ามันทันได้สุกหนะสิเป็นพืดชนิดหนึ่งเนาะ ที่เอามาเฮ็ดเป็นแนวกิน หลือว่ามาปุงอาหานได้ แต่ว่าขั้นบักหุ่งนั้นหลือว่าบักมะละกอนี้หละ ขั้นมันสุกแล้วกะสิเป็นผนละไม้ กะสามาดเอามากินแทนผนละไม้ชนิดอย่างอื่นได้คือกันเนาะ

แต่ว่าในคิบนี้เฮาสิเว้าถึงตำบักหุ่งเนาะ ตำบักหุ่งนั้นกะสิเป็นแนวกิน ซื่อของแนวกินอย่างหนึ่งหลือว่าชนิดหนึ่งของภาคอี่สาน หลือว่าคนลาวเฮานี้สิมักกินแนวกินชนิดนี้ กะคือตำบักหุ่งนั้นเอง หลือส้มตำเนาะ ตำบักหุ่งหนิกะเฮ็ดมาจากบักหุ่ง น่วยบักหุ่งที่เฮาเว้าก่อนหน้านั้นหละ เขาเอาบักหุ่งนั้นมาฝานหลือว่าเอามาเฮ็ดเป็นตำบักหุ่งนั้นเอง

ตำบักหุ่งหนิกะสิเป็นแนวกินขึ้นซื่อของคนอี่สาน หลือว่าคนอี่สานซู่พุซู่คนนี้สิมักกินตำบักหุ่งหลือว่าเอาตำบักหุ่งนี้มากินเป็นแนวกินหลือว่ามากินกับเข้านั้นเอง แล้วตำบักหุ่งหนิกะเป็นแนวกินชนิดหนึ่งที่โด่งดังหลือว่าคนซู่พุซู่คนสิฮู้จัก บ่ว่าคนในปะเทดไทยซู่ภาคซู่มุมซู่แกของปะเทดนี้หลือว่าต่างปะเทดนั้นเอง คนต่างปะเทดกะสิฮู้จักตำบักหุ่งนี้คือกันเนาะ

ขั้นตอนในกานเฮ็ดตำบักหุ่งหนิกะสิหญุ้งญากหลายเติบ หลือว่าเฮ็ดญากพอสมควนเนาะ เพาะว่ามันต้องใส่หลายสิ่งหลายอย่าง กะสิมีบักพิกบักพายเนาะ เทิงปาแดก หลือว่าผงชูลด บักเขียเคีย บักนาว น้ำปา ใส่หลายสิ่งหลายอย่างที่คนสิเฮ็ดสิตำบักหุ่งนั้น ว่าแต่สิใส่อี่หยัง ว่าแต่ใส่แล้วมันแซบกะใส่ลงไป

แล้วอี่หยังที่สามาดกินกับตำบักหุ่งนี้ได้กะมีหลายสิ่งหลายอย่างแล้วที่สามาดกินกับตำบักหุ่งนี้ได้ บางคนกะเอาผัก ผักกาดขาว ผักบุ้ง ถั่วงอก อี่หยังกะกินได้เบิด ว่าแต่มันกินกับตำบักหุ่งนี้ได้ บางคนลุ้นใหม่ หลือว่าเด็กน้อยลุ้นใหม่อยากให้มันแซบขึ้นหลือว่าเปี่ยนลูบแบบขึ้น กะเอาขะหนมมากินกับตำบักหุ่ง หลือว่าลูกซิ้น เอาอี่หยังกะได้ ที่มากินกับตำบักหุ่งแล้วมันแซบขึ้น หลือว่าเปี่ยนลดซาดขึ้นไป คนเฮากะสิเปี่ยนไปเลี้ยยๆ เนาะ

Link to overview page
Link to dictionary

IsaanPronunciationTonesThaiEnglish/Notes
บักหุ่ง bak-huŋ M-H มะละกอ papaya
หนิ ni M นี่แหละ, เหรอ/หรอ 1. particle used to emphasize a statement or form (or add to) a question {เป็นตาแซบคือหญังหนิ = it's really tasty} {เคี่ยงพอเท่าๆ หนิ = the [radio] is appropriately sized (i.e., not too large)}
2. variant of นี้ = this
Notes: translation to be determined; maybe sometimes like Thai นี่แหละ; other examples given: อยู่ใสหนิ อยู่ตลาดหนิ กินเข้าไป่หนิ
สิ si M จะ future tense auxiliary {เขากำลังสิตื่น = he's about to wake up} {สิไปตะหลาด = [I'm] going to the market}
เป็น pen M เป็น 1. to be, to exist, to be able to
2. to suffer, sth. happens to
3. เป็นหญัง[...]คือ in initial position: why? {เป็นหญังเขากะคือแปงฟัน = Why is he brushing his teeth?} {เป็นหญังเคี่ยงบินมันคือสิตก = Why is the airplane falling down?}
ซื่อ sʉ: H ชื่อ 1. name
2. to be named
ผนละไม้ phon-la-mai M-H-HF ผลไม้ fruit
หลือ lʉ: M หรือ or
ว่า wa: H ว่า 1. that, as {คำว่า X = the word X}
2. to say
พืด phʉ:t HF พืด plant
ชนิด cha-nit H-H ชนิด kind, type, species
หนึ่ง nʉŋ H หนึ่ง 1. one
2. after adjective: intensifier {บักคักหนึ่ง = very much} {อันบักใหญ่หนึ่ง = very large}, or attenuates the meaning {กะดาดมันแผ่นน้อยๆ หนึ่ง = the piece of paper is [relatively] small}
เนาะ H เนาะ final particle: makes the statement softer, looking for agreement
ที่ thi: H ที่ 1. that, which {คนที่ยืนอยู่ฝั่งขวา = the person which is standing on the right = the person standing on the right} {เว้าคำที่บ่สุภาพ = to speak words which are impolite = to speak impolitely}
2. for ordinal numbers {ที่สาม = third}
สามาด sa:-ma:t M-HF สามารถ can, to be able
กิน gin M กิน to eat, to consume, to use
ได้ dai HF ได้ 1. can
2. to get, to obtain
3. before verb: indicating past tense
4. บ่ได้ + verb: not
เอา ao M เอา to take, to give {เขากำลังเอาก่องไปซั่ง = he's taking the boxes to weigh them} {หมอกำลังเอายาให้คนป่วยกิน = the doctor is giving medicine to the patient} {เอาไว้ถ้า = is for, is used for, has the purpose of}
มา ma: HR มา 1. to come
2. auxiliary expressing action towards the present or focal time {กะคุเฮ็ดมาจากอี่หยัง = What is the bucket made of?} {แล้วเขากะเก็บเงินจากพุนั้นมา = and then she takes the money of that person}
เฮ็ด het H ทำ to do, to make
แนวกิน nɛ:o-gin HR-M อาหาร food {เฮ็ดแนวกิน = to prepare food} {ตำบักหุ่งเนี้ยกะสิเป็นแนวกิน = papaya salad is (a kind of) food}
กับ gap M กับ 1. and {ลุงกับป้า = uncle and aunt} {กวยเตียวหมูกับกวยเตียวไก่ = noodle soup with pork and noodle soup with chicken}
2. with, to {ค้ายๆ กับคำว่า ... = similar to the word ...}
3. prefix in front of foods {กับเข้า = side dishes eaten with rice} {เขากินกับกวยเตียว = he's eating noodle soup}
เข้า khao LF ข้าว rice {กินเข้า = to eat} {ปูกเข้า = to grow/plant rice} {เกี่ยวเข้า = to harvest rice} {กับเข้า = courses eaten with rice}
ขั้น khan LF เมื่อ when, if
ญาม ɲa:m HR ยาม 1. period of time {ญามมื้อเซ้า = morning} {ญามเที่ยง = noon}
2. when, while {ญามทอด ต้องใซ้น้ำมันพ้อม = one needs to use oil when frying} {ญามสิออกไปข้างนอกกะต้องใส่เกิบ = when one goes out, ones has to wear shoes}
มัน man HR มัน it (also used to refer to people)
ดิบ dip M ดิบ raw, unripe
อยู่ yu: H อยู่ 1. to be (located) at
2. yet, still
3. auxiliary indicating continuous or progressive action {ทอดปาอยู่ในกะทะ = (in the process of) frying a fish in the pan} {แม่กำลังเมี้ยนเฮียนอยู่ = mother is cleaning/tidying up the house}
ทันได้ than-dai HR-HF ยังไม่ได้ not, not yet {มันทันได้เกิดขึ้น = it hasn't happened yet} {หัวหนึ่งทันได้ปาด = one [onion] hasn't been cut yet} {หมามันจับแมวทันได้ได้ = the dog hasn't been able yet to catch the cat} {เขากะทันได้เถ้า = he's not yet old}
Notes: equivalent to บ่ทันได้
สุก suk M สุก 1. ripe
2. to be cooked
หนะ na M final particle
ปุง puŋ M ปรุง to season, to flavor, to cook, to mix, to combine {ปุงกาแฟ = to season coffee, i.e., to add sugar} {ปุงกวยเตียว = to season noodle soup (e.g., with chili, fish sauce, vinegar, sugar etc.)}
อาหาน a:-ha:n M-M อาหาร food {ญุงมันกินเลียดเป็นอาหาน = the mosquito feeds on blood}
แต่ว่า tɛ:-wa: H-H แต่ว่า 1. but
2. only {ฮู้แต่ว่าเขายืนอยู่พุเดียว = I only know that he's standing there by himself}
นั้น nan HF นั้น that, there
บัก bak M 1. intensifier before adjectives {ปาโตบักใหญ่ = a (very) large fish}
2. prefix in front of fruits and vegetables {บักแตงโม = watermelon}
3. can be used as a reference for a male person of the same or younger age {บักอันนี้ = this lad}
มะละกอ ma-la-gɔ: H-H-M มะละกอ papaya
Notes: synonym: บักหุ่ง
นี้หละ ni:-la HF-M นี่แหละ auxiliary for emphasis at the end of a phrase
แล้ว lɛ:o HF แล้ว 1. finished
2. already
3. and then, and next (especially แล้วกะ)
4. auxiliary for past tense
กะ ga M ก็ 1. then, consequently
2. also
แทน thɛ:n HR แทน 1. to replace
2. instead of
อย่าง ya:ŋ H อย่าง type, kind, sort, category
อื่น ʉ:n H อื่น other
คือกัน khʉ:-gan HR-M เหมือนกัน 1. also, likewise, similarly {ยินดีที่ได้ฮู้จักคือกันคับ = Nice to meet you too!}
2. in negative sentences: either {บ่ลู้คือกัน = I don't know either} {จักคือกัน = I don't know (either)}
ใน nai HR ใน in, within
คิบ khip H คลิป clip, recording
นี้ ni: HF นี้ 1. this
2. here
เฮา hao HR เรา 1. personal pronoun: we
2. personal pronoun: I
เว้า wao HF พูด to say, to speak, to talk
ถึง thʉŋ M ถึง about {เว้าถึง = to talk about} {เอ่ยถึง = to mention, to talk about}
ตำบักหุ่ง tam-bak-huŋ M-M-H ส้มตำ papaya salad
ของ khɔ:ŋ M ของ of, belonging to
ภาค pha:k HF ภาค part {ภาคอี่สาน = Isaan (as a region)} {ภาคกาง = Central Thailand}
อี่สาน i:-sa:n H-M อีสาน Isaan {คนอี่สาน = Isaan person}
คน khon HR คน person, people
ลาว la:o HR ลาว Lao
มัก mak H ชอบ to like, to love, to want, to desire
คือ khʉ: HR คือ 1. to be, to resemble, like, as
2. why {บักหล้าคือบ่เก็บโต่ะแน่ = [addressing a young boy] Why haven't you cleared the table?}
นั้นเอง nan-e:ŋ HF-M นั่นเอง 1. there
2. sure enough
3. emphasizes that the preceding is the topic or has been mentioned before
Notes: Thai loan
ส้มตำ som-tam LF-M ส้มตำ papaya salad
Notes: synonym: ตำบักหุ่ง
จาก ja:k LF จาก 1. from {... เฮ็ดมาจากอี่หยัง = ... is made from what?}
2. to depart
น่วย nu:ai H ลูก, ผล clf. for sun, fruits (e.g., papaya, lime, watermelon, coconut), vegetables (e.g., chilis), eggs, mountains
ก่อน gɔ:n H ก่อน 1. before
2. first, first of all
หน้า na: LF หน้า 1. front {ปะตูหน้า = front door}
2. face {เขากำลังล้างหน้า = he's washing his face}
3. auxiliary: conditional tense {เขาหน้าสิเป็นพุบ่าวพุสาวกัน = they are probably groom and bride} {กะหน้าสิส้มอยู่ = it's likely to be sour}
4. season {หน้าฮ้อน = hot season}
5. page
6. clf. for pages {เฮาอ่านฮอดหน้านั้นแล้ว = we've read until this page}
นั้นหละ nan-la HF-M นั่นแหละ auxiliary for emphasis at the end of a phrase
เขา khao M เขา personal pronoun: he, she
ฝาน fa:n M ฝาน to cut into slices
ขึ้นซื่อ khʉn-sʉ: LF-HF ขึ้นชื่อ famous, celebrated
ซู่ su: H 1. all, entire
2. every, any {ซู่พุซู่คน = everybody} {ซู่สิ่งซู่อย่าง = everything} {ไก่ต้องกินเข้าซู่มื้อ = chicken need to eat every day} {ซู่คนสิมีขาเอาไว้ถ้าญ่าง = everybody has legs to walk}
พุ phu H ผู้ 1. person
2. clf. for people {พุหญิงพุหนึ่ง พุซายพุหนึ่ง = a woman, a man} {ซู่พุซู่คน = everybody} {พุหนึ่งโตจ่อยๆ พุหนึ่งโตบักอ้วนหนึ่ง = one person is slim, the other is fat}
Notes: pronunciation: also realized as พู่-
โด่งดัง do:ŋ-daŋ H-M โด่งดัง famous
ฮู้จัก hu:-jak HF-M รู้จัก to know, to be acquainted with, to recognize
บ่ bɔ: H ไม่ 1. no, not
2. question particle, transforming a statement into a question
Notes: spelling exception in line with common usage on social media
ปะเทด pa-thet M-HF ประเทศ country {ปะเทดไทย = Thailand}
ไทย tha:i HR ไทย Thai {ปะเทดไทย = Thailand} {คนไทย = Thai (person)}
มุม mum HR มุม 1. corner
2. [figuratively] place
แก gɛ: M generic term for area, region, place in semantic reduplications {ซู่ภาคซู่มุมซู่แกของปะเทด = all parts of the country} {[ATM] ตั้งอยู่ซู่มุมซู่แกเอาโลด = ATMs are everywhere} {ซู่หม้องซู่แก = everywhere}
ต่างปะเทด ta:ŋ-pa-thet H-M-HF ต่างประเทศ foreign country
ขั้นตอน khan-tɔ:n LF-M ขั้นตอน step, stage (of a process)
กาน ga:n M การ prefix indicating the action of ...
หญุ้งญาก ɲuŋ-ɲa:k LF-HF ยุ่งยาก complicated, difficult, troublesome
หลายเติบ la:i-tə:p M-LF many, much, very (more intense than หลาย)
ญาก ɲa:k HF ยาก difficult, hard
พอสมควน phɔ:-som-khu:an HR-M-HR พอสมควร moderately, fairly, rather
เพาะว่า phɔ-wa: H-H เพราะว่า because
ต้อง tɔŋ HF ต้อง to have to, must
ใส่ sai H ใส่ 1. to put something in/on {เขาใส่บักพิกในกวยเตียวหลาย = he's putting a lot of chili in his noodle soup} {เขาบีบยาสีฟันใส่แปงสีฟัน = he squeezes toothpaste on the toothbrush} {ก่องเอาไว้ใส่ของ = boxes are there to put stuff in}
2. to wear (clothes) {เขาใส่เสี้ยแขนญาว = he's wearing a long-sleeve}
3. directed at {เอิ้นใส่กัน = to call each other/to say to each other} {หมามันเห่าใส่แมว = the dog barks at the cat} {ล้องเพงใส่ไม = to sing into the microphone} {เขากำลังซี้มือไปใส่พุซาย = she's pointing at the man}
หลายสิ่งหลายอย่าง la:i-siŋ-la:i-ya:ŋ M-H-M-H หลากหลาย, มากมาย, หลายอย่าง varied, various, several (kinds etc.)
มี mi: HR มี 1. to have
2. there is
บักพิก bak-phik M-H พริก chili
บักพาย bak-pha:i M-HR พริก alliterative reduplication of บักพิก {บักพิกบักพาย = chili and such}
เทิง thə:ŋ HR ทั้ง 1. up to, all, all of, the whole of, altogether {เขาใส่กางเกงขาสั้นเทิงสองคน = both are wearing short trousers} {เขาเป็นพ่อของลูกเทิงสามคนนี้ = he's the father of these three [children] here}
2. เทิง ... เทิง ...: both ... and ..., ... as well as ... {เทิงมีใบพ้อม เทิงมีเหลียนพ้อม = there are notes as well as coins}
Notes: pronunciation: also realized as ทัง
ปาแดก pa:-dɛ:k M-LF ปลาร้า pickled fish
ผงชูลด phoŋ-chu:-lot M-HR-H ผงชูรส MSG
บักเขียเคีย bak-khi:a-khi:a M-M-HR มะเขือเทศ tomato
บักนาว bak-na:o M-HR มะนาว lemon, lime
น้ำปา na:m-pa: HF-M น้ำปลา fish sauce
ว่าแต่ wa:-tɛ: H-H แล้วแต่ whatever, anything that {ว่าแต่ใส่แล้วมันแซบกะใส่ลงไป = whatever is tasty can be put in}
อี่หยัง i:-yaŋ H-M อะไร 1. what {นี้คืออี่หยัง = What is this?} {มื้อนี้เจ้าเฮ็ดอี่หยัง = What are you doing today?} {กินเข้างายกับอี่หยัง = What did you have for breakfast?}
2. something, anything, (in negations) nothing {บ่ต้องเฮ็ดอี่หยังอีกเลยนอกจากใส่ปุย = [we] don't need to do anything besides adding fertilizer}
แซบ sɛ:p HF อร่อย 1. food: tasty {กวยเตียวมันแซบบ่ = Is the noodle soup tasty?}
2. sleep: well {เป็นตานอนแซบคัก = it looks as if she's sleeping very well}
ลง loŋ HR ลง 1. to descend, to lower, to go down
2. down
3. bus/train etc.: to get off, to disembark {คนกำลังลงลดบั่ด = people are getting off the bus}
ไป pai M ไป 1. to go
2. auxiliary indicating action extending into the future
บาง ba:ŋ M บาง 1. some {สัดบางโตบ่มีขา = some animals don't have legs} {บางคนสิมักกินกวยเตียวแทนเข้า = some people like to eat noodle soup instead of rice (dishes)} {บางสิ่งบางอย่าง = something, anything}
2. thin
ผัก phak M ผัก vegetable(s)
ผักกาดขาว phak-ga:t-kha:o M-LF-M ผักกาดขาว Chinese cabbage
ผักบุ้ง phak-buŋ M-HF ผักบุ้ง morning glory
ถั่วงอก thu:a-ŋɔ:k H-HF ถั่วงอก bean sprouts
เบิด bə:t/bət LF/M หมด 1. completely, totally, entirely {เทิงเบิด = all of them} {เบิดมื้อเบิดค่ำ = [all] day and night} {ขั้นพุโดยสานลงลดไฟเบิดแล้ว [...] = when all passengers have disembarked […]} {เขากินเบิดบ่ = Has he eaten all of it?}
2. to be finished, to be exhausted, to come to an end, to have no more {โน่ดบุ่กแบ็ดเบิด = the notebook is out of battery/the notebook needs recharging}
ลุ้น lun HF รุ่น 1. model, version
2. generation, age
ใหม่ mai H ใหม่ new
เด็กน้อย dek-nɔ:i M-HF เด็ก, เด็กน้อย child
อยาก ya:k LF อยาก to want, to wish
ให้ hai LF ให้ 1. to give {หมอกำลังเอายาให้คนป่วยกิน = the doctor is giving the patient medicine}
2. for
ขึ้น khʉn LF ขึ้น 1. to go up, to increase
2. sun: to rise {ตะเว็นกำลังขึ้น = the sun is rising}
3. more
4. bus/train etc.: to get on, to board {พุโดยสานขึ้นลดไฟเบิดแล้ว = all passengers have boarded the train}
เปี่ยน pi:an H เปลี่ยน to change, to transform
ลูบแบบ lu:p-bɛ:p HF-LF รูปแบบ format, style, form, pattern, type
ขะหนม kha-nom M-M ขนม sweets
ลูกซิ้น lu:k-sin HF-HF ลูกชิ้น meat ball
ลดซาด lot-sa:t H-HF รสชาติ taste
Notes: pronunciation: also realized as ลดชาด
เลี้ยยๆ li:ai HF เรื่อยๆ continuously
Notes: pronunciation: also realized as เลื้อยๆ