BCF02 Greetings and leave takings (formal) — Description


ลูบนี้กะสิเฮ็ดให้เฮาฮู้ว่า เป็นกานทักทายกันละว่างของคนที่มีอายุน้อยกว่ากับคนที่มีอายุหลายกว่า อย่างเซ้น ลุงกับตา หลือน้ากับตา

กานทักทายของคนอี่สานหลือคนไทย คนที่มีอายุน้อยกว่าต้องเข้าหาหลือไปทักทาย สะหวัดดี คนที่มีอายุมากกว่า อย่างเซ้น ลุงเห็นตากำลังญ่างมา กะสิเข้าไปหวัดดี หลือเข้าไปทักทายอี่หยังต่างๆ กะสิเลิ้มเว้าว่า

เอ๊าตา หวัดดีคับ ตามาแต่ใส ตามาเฮ็ดหญัง ตาสิไปใส

คนที่มีอายุน้อยกว่ากะสิเว้าปะมานนี้ พอคนที่มีอายุมากกว่า หลือคนที่โดนถาม กะสิตอบกับมาว่า

เอ๊า หวัดดีคับ

ขั้นเขาถามอี่หยังมา เฮากะตอบไปแบบนั้น เขาถาม[เฮา]มา เฮ็ดหญัง เฮากะตอบว่า มาเฮ็ดอันนั้นอันนี้ที่เฮามาเฮ็ด เขาถามว่า สิไปเฮ็ดหญัง เฮากะตอบว่า สิไปตะหลาด ไปบ้าน ไปเฮ็ดนั้นเฮ็ดนี้ ไปเฮ็ดทุละ เฮากะตอบตามที่เฮาสิไป ปะมานนั้นเนาะ

พอได้ทักทายกันหลือเว้ากันโดนเติบแล้ว กะสิได้ไปทางอื่น คนที่มีอายุน้อยกว่ากะสิได้เว้าว่า

เอ๊าตาคับ ผมสิไปแล้วเด้อคับ แล้วผมขอโตก่อนเด้อคับ หวัดดีคับ

พอคนที่มีอายุหลายกว่าได้ญินแล้ว กะสิตอบกับไปว่า

เอ๊าหวัดดี โซกดีเด้อ หล้าเอ้ย

แล้วพุซายคนนี้ เขากะญ่างไป

Link to overview page
Link to dictionary

IsaanPronunciationTonesThaiEnglish/Notes
ลูบ lu:p HF รูป 1. picture, image, photo
2. form, shape
3. clf. for pictures, images, photos
นี้ ni: HF นี้ 1. this
2. here
กะ ga M ก็ 1. then, consequently
2. also
สิ si M จะ future tense auxiliary {เขากำลังสิตื่น = he's about to wake up} {สิไปตะหลาด = [I'm] going to the market}
เฮ็ด het H ทำ to do, to make
ให้ hai LF ให้ 1. to give {หมอกำลังเอายาให้คนป่วยกิน = the doctor is giving the patient medicine}
2. for
3. to allow, to be allowed
เฮา hao HR เรา 1. personal pronoun: we
2. personal pronoun: I
ฮู้ hu: HF รู้ 1. to know
2. to understand
Notes: equivalent to ลู้
ว่า wa: H ว่า 1. that, as {คำว่า X = the word X}
2. to say
เป็น pen M เป็น 1. to be, to exist
2. to be able to
3. to suffer, sth. happens to
4. เป็นหญัง[...]คือ in initial position: why? {เป็นหญังเขากะคือแปงฟัน = Why is he brushing his teeth?} {เป็นหญังเคี่ยงบินมันคือสิตก = Why is the airplane falling down?}
กาน ga:n M การ prefix indicating the action of ...
ทักทาย thak-tha:i H-HR ทักทาย to greet, to say hello, to address
กัน gan M กัน mutual, each other, with another, together {เขากำลังนั่งเว้ากัน = they're sitting and talking} {เขาสองคนฮักกัน = they love each other} {ปาสองโตนี้ ใหญ่ห่างกันหลายบ่ = These two fish here, are they very different in size (from each other)?} {ต่างกัน = to be different (from each other)} {ก่องอันไหนหนักกว่ากัน = Which box is heavier (than the other(s))?}
ละว่าง la-wa:ŋ H-H ระหว่าง between, among, during
ของ khɔ:ŋ M ของ of, belonging to
คน khon HR คน person, people
ที่ thi: H ที่ 1. that, which {คนที่ยืนอยู่ฝั่งขวา = the person which is standing on the right = the person standing on the right} {เว้าคำที่บ่สุภาพ = to speak words which are impolite = to speak impolitely}
2. for ordinal numbers {ที่สาม = third}
มี mi: HR มี 1. to have
2. there is
อายุ a:-yu M-H อายุ age, to be ... years old
น้อย nɔ:i HF น้อย 1. few, little
2. small
กว่า gwa: H กว่า more, more than, comparative: as, than
กับ gap M กับ 1. and {ลุงกับป้า = uncle and aunt} {กวยเตียวหมูกับกวยเตียวไก่ = noodle soup with pork and noodle soup with chicken}
2. with, to {ค้ายๆ กับคำว่า ... = similar to the word ...}
3. prefix in front of foods {กับเข้า = side dishes eaten with rice} {เขากินกับกวยเตียว = he's eating noodle soup}
หลาย la:i M เยอะ, มาก many, much, very
อย่างเซ้น ya:ŋ-sen H-HF อย่างเช่น for example, such as, like
Notes: pronunciation: also realized as อย่างเช้น
ลุง luŋ HR ลุง 1. uncle (both paternal and maternal lines, older than parent)
2. used to address or refer to male strangers about the age of one's parents
ตา ta: M ตา maternal grandfather
หลือ lʉ: M หรือ or
น้า na: HF น้า 1. uncle, aunt (maternal line, younger than mother)
2. used to address or refer to strangers older than oneself but likely to be younger than one's parents
อี่สาน i:-sa:n H-M อีสาน Isaan {คนอี่สาน = Isaan person}
ไทย tha:i HR ไทย Thai {ปะเทดไทย = Thailand} {คนไทย = Thai (person)}
ต้อง tɔŋ HF ต้อง to have to, must
เข้า khao LF เข้า to enter, to go inside, to come/go in/on {เข้าห้องน้ำ = to go to the bathroom} {เข้านอน = to go to bed} {ขี่เลียเข้าไปเกาะ = to take a boat to go on an island}
หา ha: M หา to look for, to find
ไป pai M ไป 1. to go
2. auxiliary indicating action extending into the future
สะหวัดดี sa-wat-di: M-M-M สวัสดี polite greeting: hello, good day, good morning, good evening etc.
มากกว่า ma:k-gwa: HF-H มากกว่า rather, more
เห็น hen M เห็น to see
กำลัง gam-laŋ M-HR กำลัง auxiliary indicating continuous or progressive action
ญ่าง ɲa:ŋ H เดิน to walk {เขากำลังญ่างเว้ากัน = they are walking and talking} {ลูกเป็ดญ่างไปนำแม่เป็ด = the ducklings are [walking] following their mother} {เขากำลังญ่างข้ามสะพาน = she's walking over the bridge} {เขาสิญ่างไปใส = Where is he going?}
มา ma: HR มา 1. to come
2. auxiliary expressing action towards the present or focal time {กะคุเฮ็ดมาจากอี่หยัง = What is the bucket made of?} {แล้วเขากะเก็บเงินจากพุนั้นมา = and then she takes the money of that person}
หวัดดี wat-di: M-M หวัดดี polite greeting: hello, good day, good morning, good evening etc. (short for สะหวัดดี)
อี่หยัง i:-yaŋ H-M อะไร 1. what {นี้คืออี่หยัง = What is this?} {มื้อนี้เจ้าเฮ็ดอี่หยัง = What are you doing today?} {กินเข้างายกับอี่หยัง = What did you have for breakfast?}
2. something, anything, (in negations) nothing {บ่ต้องเฮ็ดอี่หยังอีกเลยนอกจากใส่ปุย = [we] don't need to do anything besides adding fertilizer}
ต่างๆ ta:ŋ-ta:ŋ H-H ต่างๆ different, various
เลิ้ม lə:m HF เริ่ม to begin, to start
เว้า wao HF พูด to say, to speak, to talk
เอ๊า ao HR exclamation signaling surprise
Notes: tone and vowel length variable
คับ khap H ครับ male politeness particle
แต่ใส tɛ:-sai H-M จากไหน where from?
หญัง ɲaŋ M อะไร, เป็นหญัง = ทำไม 1. what {เขากำลังเฮ็ดหญัง = What is he doing?} {ธูปเอาไว้เฮ็ดหญัง = What are incense sticks for?}
2. something, anything, (nothing)
3. เป็นหญัง[...]คือ in initial position: why {เป็นหญังเขาคือใส่บักพิกลงไปในกวยเตียว = Why is he putting chili in [his] noodle soup?} {เป็นหญังหน้าต่างมันคือเปิด = Why is the window open?} {เป็นหญังมันคือมีควนไฟ = Why is there smoke?}
ใส sai M (ที่)ไหน 1. where? {สิไปใส = Where are [you] going?} {มาแต่ใส = Where are [you] coming from?} {กะทะอยู่ใส = Where's the pan?}
2. somewhere, anywhere {ใสกะได้ = anywhere, wherever you like}
ปะมาน pa-ma:n M-HR ประมาณ about, approximatively
พอ phɔ: HR พอ 1. just when, just after, as soon as
2. enough, adequate
โดน do:n M โดน marker for passive
ถาม tha:m M ถาม to ask
ตอบ tɔ:p LF ตอบ to answer, to respond, to reply
กับ gap M กลับ to return, (to go/come) back {กะสิตอบกับมาว่า ... = and will answer back: ...} {กับบ้าน = to return home}
ขั้น khan LF เมื่อ when, if
เขา khao M เขา personal pronoun: he, she
แบบ bɛ:p LF แบบ 1. example, model, kind
2. style, form, pattern, design
นั้น nan HF นั้น that, there
อัน an M อัน 1. thing, object
2. general clf. for objects
ตะหลาด ta-la:t M-LF ตลาด market
บ้าน ba:n HF บ้าน 1. house, home
2. village (also used as a prefix before the name of a village)
3. home country, home region {บ้านเฮาเฮ็ดเข้าจั่งใด = How do we plant rice in Isaan/Thailand?}
ทุละ thu-la H-H ธุระ business, affairs, work
ตาม ta:m M ตาม 1. according to
2. to follow, to go/come after
เนาะ H เนาะ final particle: makes the statement softer, looking for agreement
ได้ dai HF ได้ 1. can
2. to get, to obtain
3. before verb: indicating past tense
4. บ่ได้ + verb: not
โดน do:n M นาน time: long
เติบ tə:p LF intensifier: very, much {เว้ากันโดนเติบ = to talk a long time}
แล้ว lɛ:o HF แล้ว 1. finished
2. already
3. and then, and next (especially แล้วกะ)
4. auxiliary for past tense
ทาง tha:ŋ HR ทาง 1. way, direction {พุหญิงกะสิไปทางหนึ่ง พุซายกะสิไปอีกทางหนึ่ง = the woman goes one way, the man another way} {ตะเว็นไปทางใด = Where has the sun gone?} {เขาถีบจักกะยานไปทางหน้า = he's biking on/onward/forward} {มาเว้า มาว่าเฮาในทางที่บ่ดี = he's scolding [me], he's talking to me improperly}
2. by, through, via etc. {เว้าทางโทละสับ = to talk on the phone}
อื่น ʉ:n H อื่น other
ผม phom M ผม personal pronoun: I (polite)
เด้อ də: HF final particle
ขอโต khɔ:-to: M-M ขอตัว to excuse oneself (in order to leave), to beg off, to beg to be excused
ก่อน gɔ:n H ก่อน 1. before
2. first, first of all
ได้ญิน dai-ɲin HF-HR ได้ยิน to hear
โซกดี so:k-di: HF-M โชคดี 1. to be lucky
2. good luck!
หล้า la: LF 1. used to adress someone younger
2. last {ลูกหล้าหมู่ = youngest child}
เอ้ย ə:i HF particle
พุซาย phu-sa:i H-HR ผู้ชาย man, male