Basic vocabulary — page 22 — Series B, pictures 05-08: hospital, ambulance, doctor, nurse


5
นี้คืออี่หยัง อันนี้เป็นโลงบาน
อันนี้คือเอิ้นว่าโลงบาน หลือว่าโลงพะยาบาน
ส่วนมากแล้ว พุใดสิเฮ็ดงานอยู่ในหนี้ พุใดสิเฮ็ดงานอยู่ในโลงบานนี้ คนที่เฮ็ดงานอยู่ในหนี้กะสิมีแต่หมอ มีแต่พะยาบาน หลือมีอีกหลายหน้าที่ที่แตกต่างกันไป
อาดสิมีแม่บ้าน หลือว่ามีญาม หลือคนลับส่งคนไข้กะได้
แล้วโลงบานนี้ หลือว่าหม้องนี้ ส่วนมากแล้วพุใดสิมาหนี้ ส่วนมากแล้วคนปกกะติเขาสิบ่ค่อยไปโลงบาน เพาะว่าคนที่ไปโลงบานนี้ กะมีแต่พุป่วย หลือว่าคนไข้ คนที่บ่ซำบาย แล้วกะคนที่ตวดโลกตวดภัยนั้นหละ

6
นี้คืออี่หยัง อันนี้เป็นลดโลงบาน หลือว่าลดลับส่งคนไข้
อยู่เทิงหลังคาลดนั้น เขาเอิ้นว่าอี่หยัง เขาเอิ้นว่าหวอ เป็นหวอ
แล้วหวอนี้มีไว้เฮ็ดหญัง หวอนี้กะค้ายกับลำโพง เอาไว้ถ้าส่งเสียง หลือเปิดเสียง เพื่อให้คนได้ญินว่านี้คือเสียงลดโลงพะยาบาน หลือว่าลดลับส่งคนไข้
กะอาดสิเป็นสันญะลักบอกว่าให้หลบทาง ให้หลบทางไปแน่ ให้หลบทางไปก่อน อันนี้เป็นลดโลงบาน มีคนป่วยอยู่ในหนี้ หลบทางให้แน่ หลบทางไปให้แน่
แล้วลดคันนี้ หลือว่าลดโลงบานนี้ กะสิเป็นค้ายกับลดตู้เนาะ คันบักใหญ่ คันใหญ่อยู่ เพื่อที่สิสามาดให้คนป่วยหลือคนไข้นอนได้
แล้วอยู่ข้างลดกะสิติดอุปะกอนต่างๆ หลือติดสันญะลักต่างๆ เพื่อที่สิให้คนฮู้ว่า นี้คือลดโลงบาน นี้คือลดคนป่วย นี้คือลดคนไข้ หลือติดสันญะลักของโลงบานหนั้นหละ

7
นี้คือพุใด อันนี้เป็นหมอ เขาเอิ้นว่าคุณหมอ
หน้าที่ของหมอนี้เฮ็ดอี่หยัง หมอนี้กะมีหน้าที่ลักษาคนป่วย ลักษาคนไข้ ลักษาได้หลายโลก
แล้วกะแล้วแต่หมอพ้อม แต่ละหมอกะเฮ็ดหน้าที่บ่คือกัน บางหมอกะลักษาโลกไต บางหมอกะลักษาโลกตับ บางหมอกะเป็นหมอฟัน บางหมอกะเป็นหมอผิวหนัง แล้วแต่หมอ แล้วแต่เพิ่นสิลักษาด้านใด

8
อันนี้คือพุใด อันนี้เป็นพะยาบาน เป็นนางพะยาบาน
นางพะยาบานนี้มีหน้าที่อี่หยัง กะมีหน้าที่ดูแลคนไข้คือกัน
แต่ว่าสิมีหน้าที่น้อยกว่าหมอ อาดสิดูแลคนป่วย ดูแลคนไข้ เอายาให้คนไข้กิน หลือว่าตวดเซ็กล้างกายของคนไข้หนั้นหละ
สิมีหน้าที่หลือบดบาดน้อยกว่าคุณหมอ

Link to overview page
Link to dictionary

IsaanPronunciationTonesThaiEnglish/Notes
นี้ ni: HF นี้ 1. this
2. here
คือ khʉ: HR คือ 1. to be, to resemble, like, as
2. why {บักหล้าคือบ่เก็บโต่ะแน่ = [addressing a young boy] Why haven't you cleared the table?}
อี่หยัง i:-yaŋ H-M อะไร 1. what {นี้คืออี่หยัง = What is this?} {มื้อนี้เจ้าเฮ็ดอี่หยัง = What are you doing today?} {กินเข้างายกับอี่หยัง = What did you have for breakfast?}
2. something, anything, (in negations) nothing {บ่ต้องเฮ็ดอี่หยังอีกเลยนอกจากใส่ปุย = [we] don't need to do anything besides adding fertilizer}
อัน an M อัน 1. thing, object
2. general clf. for objects
เป็น pen M เป็น 1. to be, to exist, to be able to
2. to suffer, sth. happens to
3. เป็นหญัง[...]คือ in initial position: why? {เป็นหญังเขากะคือแปงฟัน = Why is he brushing his teeth?} {เป็นหญังเคี่ยงบินมันคือสิตก = Why is the airplane falling down?}
โลงบาน lo:ŋ-ba:n HR-M โรงพยาบาล hospital
Notes: variant of โลงพะยาบาน
เอิ้น ə:n HF พูด, เรียก to call, to say {เอิ้นง่ายๆ ว่า = in other words} {คนอี่สานเอิ้นว่า เป็นลูกคนกก = Isaan people call her ลูกคนกก}
ว่า wa: H ว่า 1. that, as {คำว่า X = the word X}
2. to say
หลือ lʉ: M หรือ or
โลงพะยาบาน lo:ŋ-pha-ya:-ba:n HR-H-M-M โรงพยาบาล hospital
ส่วนมาก su:an-ma:k H-HF ส่วนมาก mostly, usually, generally
แล้ว lɛ:o HF แล้ว 1. finished
2. already
3. and then, and next (especially แล้วกะ)
4. auxiliary for past tense
พุใด phu-dai H-M ใคร 1. who {มีพุใดโทมากะบ่ลู้ = I don't know who has called} {ห้องนอนของพุใด = whose bedroom (is this)? }
2. someone, somebody, anybody, in negative context: nobody {บ่มีพุใดอยู่กับเขาเลย = there's nobody with him}
สิ si M จะ future tense auxiliary {เขากำลังสิตื่น = he's about to wake up} {สิไปตะหลาด = [I'm] going to the market}
เฮ็ดงาน het-ŋa:n H-HR ทำงาน to work
อยู่ yu: H อยู่ 1. to be (located) at
2. yet, still
3. auxiliary indicating continuous or progressive action {ทอดปาอยู่ในกะทะ = (in the process of) frying a fish in the pan} {แม่กำลังเมี้ยนเฮียนอยู่ = mother is cleaning/tidying up the house}
ใน nai HR ใน in, within
หนี้ ni: LF นี่ here
คน khon HR คน person, people
ที่ thi: H ที่ 1. that, which {คนที่ยืนอยู่ฝั่งขวา = the person which is standing on the right = the person standing on the right} {เว้าคำที่บ่สุภาพ = to speak words which are impolite = to speak impolitely}
2. for ordinal numbers {ที่สาม = third}
กะ ga M ก็ 1. then, consequently
2. also
มี mi: HR มี 1. to have
2. there is
แต่ tɛ: H แต่ 1. but {แต่บ่ต่างกันหลาย = but not very different} {แต่บ่ลู้ว่าเขาญ่างมาแต่ใส = but [I] don't know where he's coming from, see also: แต่ว่า}
2. only {ตอนนี้มีแต่ขี้ฝ้า = now there are only clouds}
หมอ mɔ: M หมอ 1. doctor, physician
2. guy, person
พะยาบาน pha-ya:-ba:n H-M-M พยาบาล nurse
Notes: see also นางพะยาบาน
อีก i:k LF อีก 1. more, again
2. other, another
หลาย la:i M เยอะ, มาก many, much, very
หน้าที่ na:-thi: LF-H หน้าที่ duty, responsibility, obligation, function
แตกต่าง tɛ:k-ta:ŋ LF-H แตกต่าง different, dissimilar
กัน gan M กัน mutual, each other, with another, together {เขากำลังนั่งเว้ากัน = they're sitting and talking} {เขาสองคนฮักกัน = they love each other} {ปาสองโตนี้ ใหญ่ห่างกันหลายบ่ = These two fish here, are they very different in size (from each other)?} {ต่างกัน = to be different (from each other)} {ก่องอันไหนหนักกว่ากัน = Which box is heavier (than the other(s))?}
ไป pai M ไป 1. to go
2. auxiliary indicating action extending into the future
อาด a:t LF อาจ 1. might, may, will
2. likely
แม่บ้าน mɛ:-ba:n H-HF แม่บ้าน 1. housekeeper
2. housewife
ญาม ɲa:m HR ยาม security guard
ลับ lap H รับ 1. phone: to answer a call
2. to receive, accept, pick up, take up
ส่ง soŋ H ส่ง 1. to send
2. to give, to hand sth. (over), to pass
3. to bring so., e.g., to their destination {ลดปะจำทางคันนี้สิแล่นไปส่งพุโดยสาน = the bus brings the passengers to their destinations}
4. to make a noise {ส่งเสียง = to make a noise}
คนไข้ khon-khai HR-LF คนไข้ patient, inpatient
ได้ dai HF ได้ 1. can
2. to get, to obtain
3. before verb: indicating past tense
4. บ่ได้ + verb: not
หม้อง mɔŋ LF ที่, แห่ง, บริเวณ 1. place, area {หลายที่หลายหม้อง = in many places} {หม้องใดหม้องหนึ่ง = some place}
2. clf. for places
มา ma: HR มา 1. to come
2. auxiliary expressing action towards the present or focal time {กะคุเฮ็ดมาจากอี่หยัง = What is the bucket made of?} {แล้วเขากะเก็บเงินจากพุนั้นมา = and then she takes the money of that person}
ปกกะติ pok-ga-ti M-M-M ปกติ 1. normal, usual
2. normally, usually
เขา khao M เขา personal pronoun: he, she
บ่ bɔ: H ไม่ 1. no, not
2. question particle, transforming a statement into a question
Notes: spelling exception in line with common usage on social media
ค่อย khɔ:i H ค่อย 1. soft, gentle
2. little by little, gradually
3. บ่ค่อย: not so (much) {เบิ่งบ่ค่อยออก = I can't really see it clearly}
เพาะว่า phɔ-wa: H-H เพราะว่า because
พุป่วย phu-pu:ai H-H ผู้ป่วย patient, sick person
Notes: see also คนป่วย
ซำบาย sam-ba:i HR-M สบาย comfortable, feel good
ตวด tu:at LF ตรวจ to check, to inspect
โลก lo:k HF โรค disease, illness
ภัย phai HR ภัย danger, risk, harm, threat
นั้นหละ nan-la HF-M นั่นแหละ auxiliary for emphasis at the end of a phrase
ลดโลงบาน lot-lo:ŋ-ba:n H-HR-M รถพยาบาล ambulance
Notes: see also ลดโลงพะยาบาน
ลด lot H รถ 1. car, motorized vehicle
2. vehicle, cart {ลดขายแนวกิน = food cart}
เทิง thə:ŋ HR บน 1. on, on top of, at {เทิงโต่ะ = at/on the table} {กบมันนั่งอยู่เทิงใบบัว = the frog is sitting on the lotus leaf} {เทิงท้องฟ้า = in the sky} {มันแล่นอยู่เทิงลาง = [the train] runs on rails}
2. up, upward
หลังคา laŋ-ka: M-HR หลังคา roof
นั้น nan HF นั้น that, there
หวอ wɔ: M หวอ 1. siren
2. sound of a siren
ไว้ wai HF ไว้ 1. to keep, to put, to place, to retain, to save, to reserve {เขาเอาหัวของเขาไว้ใส = Where does she put her head?} {หมาสิเลี้ยงไว้บ้าน = dogs are kept/raised in the house} {ไก่เลี้ยงไว้ในคอก = chicken are kept/raised in a coop} {หน้ามันบังไว้ = the face is covered/not visible} {เขาเอาโทละสับวางไว้หู = he holds the phone to his ear}
2. for {นาลิกาปุกมีไว้เฮ็ดหญัง = What is an alarm clock for?} {หม้อเอาไว้เฮ็ดแนวกิน = a pot is used to make food} {ก่องเอาไว้เฮ็ดหญัง ก่องเอาไว้ใส่ของ = What is the box for? It's for putting in stuff.}
Notes: see also ไว้ถ้า
เฮ็ด het H ทำ to do, to make
หญัง ɲaŋ M อะไร, เป็นหญัง = ทำไม 1. what {เขากำลังเฮ็ดหญัง = What is he doing?} {ธูปเอาไว้เฮ็ดหญัง = What are incense sticks for?}
2. เป็นหญัง[...]คือ in initial position: why {เป็นหญังเขาคือใส่บักพิกลงไปในกวยเตียว = Why is he putting chili in [his] noodle soup?} {เป็นหญังหน้าต่างมันคือเปิด = Why is the window open?} {เป็นหญังมันคือมีควนไฟ = Why is there smoke?}
ค้าย kha:i HF คล้าย to resemble, to be similar, to be alike {ทัพพีเป็นค้ายๆ กับซ้อน = a ladle is similar to a spoon}
กับ gap M กับ 1. and {ลุงกับป้า = uncle and aunt} {กวยเตียวหมูกับกวยเตียวไก่ = noodle soup with pork and noodle soup with chicken}
2. with, to {ค้ายๆ กับคำว่า ... = similar to the word ...}
3. prefix in front of foods {กับเข้า = side dishes eaten with rice} {เขากินกับกวยเตียว = he's eating noodle soup}
ลำโพง lam-pho:ŋ HR-HR ลำโพง loudspeaker
เอา ao M เอา to take, to give {เขากำลังเอาก่องไปซั่ง = he's taking the boxes to weigh them} {หมอกำลังเอายาให้คนป่วยกิน = the doctor is giving medicine to the patient} {เอาไว้ถ้า = is for, is used for, has the purpose of}
ไว้ถ้า wai-tha: HF-LF usually in a positive statement or answer: is for, is used for, has the purpose of {กะทะมีไว้ถ้าทอด = a pan is for frying} {น้ำบักนาวมีไว้ถ้าปุงอาหาน = lime juice is used to season food} {ปากกามีไว้ถ้าเขียน = a pen is for writing} {กะเทียมเอาไว้ถ้าเฮ็ดแนวกิน = garlic is used to make food} {ขาเอาไว้ถ้าญ่าง = legs are for walking} {เกิบเอาไว้ถ้าใส่ = shoes are for wearing}
Notes: see also ไว้
เสียง si:aŋ M เสียง 1. sound, noise
2. tone, voice
เปิด pə:t M เปิด 1. to open {เปิดหน้าต่าง = to open the window} {เปิดปะตู = to open the door}
2. to start, to switch on {เปิดไฟ = to switch on the light} {เปิดแอ = to switch on the A/C}
เพื่อ phʉ:a H เพื่อ for
Notes: the vowel เอือ is likely to be a Thai loan; pronunciation: also realized as เพี่ย
ให้ hai LF ให้ 1. to give {หมอกำลังเอายาให้คนป่วยกิน = the doctor is giving the patient medicine}
2. for
ได้ญิน dai-ɲin HF-HR ได้ยิน to hear
ลดโลงพะยาบาน lot-lo:ŋ-pha-ya:-ba:n H-HR-H-M-M รถพยาบาล ambulance
Notes: see also ลดโลงบาน
สันญะลัก san-ɲa-lak M-H-H สัญลักษณ์ symbol, mark, sign
Notes: tone of second syllable to be verified
บอก bɔ:k LF บอก to tell, to say, to suggest, to advise
หลบ lop M หลบ to avoid, to evade, to dodge {หลบทาง = to give way}
ทาง tha:ŋ HR ทาง 1. way, direction {พุหญิงกะสิไปทางหนึ่ง พุซายกะสิไปอีกทางหนึ่ง = the woman goes one way, the man another way} {ตะเว็นไปทางใด = Where has the sun gone?} {เขาถีบจักกะยานไปทางหน้า = he's biking on/onward/forward} {มาเว้า มาว่าเฮาในทางที่บ่ดี = he's scolding [me], he's talking to me improperly}
2. by, through, via etc. {เว้าทางโทละสับ = to talk on the phone}
แน่ nɛ: H แน่, บ้าง 1. some, somewhat
2. final particle: used to ask for examples (similar to Thai บ้าง at the end of a question) {หม้อใซ้เฮ็ดอี่หยังได้แน่ = What (different things) can a pot be used for?} {น้ำอัดลมซื้อได้อยู่ใสแน่ = Where/in which places can one buy soft drinks?}
3. final particle: when giving examples {มีเทิงส้งแน่ มีเสี้ยแน่ มีเกิบแน่ = there are trousers, shirts, shoes etc.}
4. final particle: used to give a command [to be verified] {ไปปิดหน้าต่างให้แน่ = Close the window!}
5. final particle {ญ้องเฮาคัก ญ้องเฮาแน่ = [he's] praising me a lot}
ก่อน gɔ:n H ก่อน 1. before
2. first, first of all
คนป่วย khon-pu:ai HR-H คนป่วย patient, sick person
Notes: see also พุป่วย
คัน khan HR คัน clf. for cars, trains, motorbikes {ลดไฟคันนี้ = this train} {ลดเก็งคันสีเขียวคันน้อย = a small green car}
ลดตู้ lot-tu: H-HF รถตู้ minivan, minibus
เนาะ H เนาะ final particle: makes the statement softer, looking for agreement
บัก bak M 1. intensifier before adjectives {ปาโตบักใหญ่ = a (very) large fish}
2. prefix in front of fruits and vegetables {บักแตงโม = watermelon}
3. can be used as a reference for a male person of the same or younger age {บักอันนี้ = this lad}
ใหญ่ ɲai H ใหญ่ large, big
เพื่อที่ phʉ:a-thi: H-H เพื่อที่ in order to, so that
Notes: the vowel เอือ is likely to be a Thai loan
สามาด sa:-ma:t M-HF สามารถ can, to be able
นอน nɔ:n HR นอน 1. to lie down
2. to sleep
ข้าง kha:ŋ LF ข้าง 1. side {มีหูจับสองข้าง = there are handles on both sides}
2. next to {วางอยู่ข้างๆ ก่องใบใหญ่ = it's placed next to the large box} {เขายืนอยู่ข้างๆ อีกพุหนึ่ง = he's standing next to another person}
3. clf. for body parts which come in pairs (eyes, ears, legs etc.) {เขามีตาสองข้าง = she has two eyes}
ติด tit M ติด to be attached to, to stick, to attach {สะวิดเปิดไฟติดอยู่ข้างฝาบ้าน = the light switch is on the wall} {มันสิมีน้ำติดอยู่โตของเขา = there is water on his body}
อุปะกอน u-pa-gɔ:n M-M-M อุปกรณ์ tool
ต่างๆ ta:ŋ-ta:ŋ H-H ต่างๆ different, various
ฮู้ hu: HF รู้ 1. to know
2. to understand
Notes: equivalent to ลู้
ของ khɔ:ŋ M ของ of, belonging to
หนั้นหละ nan-la LF-M นั่นแหละ auxiliary for emphasis at the end of a phrase
Notes: possibly a variant of นั้นหละ
คุณ khun HR คุณ polite prefix in front of professions (also when used to address such people) {คุณหมอ = doctor}
ลักษา lak-sa: H-M รักษา 1. to cure, to heal, to take care of
2. to preserve, maintain, protect
แล้วแต่ lɛ:o-tɛ: HF-H แล้วแต่ up to, depending on
พ้อม phɔ:m HF พร้อม at the same time, also, too {มีตะเว็นพ้อม = the sun's out, too} {กะทะมีด้ามพ้อม = the pan has also a handle}
แต่ละ tɛ:-la H-H แต่ละ each {มือแต่ละข้างกะสิมีห้านิ้ว = each hand has five fingers} {แต่ละมื้อๆ = each day}
คือกัน khʉ:-gan HR-M เหมือนกัน 1. also, likewise, similarly {ยินดีที่ได้ฮู้จักคือกันคับ = Nice to meet you too!}
2. in negative sentences: either {บ่ลู้คือกัน = I don't know either} {จักคือกัน = I don't know (either)}
บาง ba:ŋ M บาง 1. some {สัดบางโตบ่มีขา = some animals don't have legs} {บางคนสิมักกินกวยเตียวแทนเข้า = some people like to eat noodle soup instead of rice (dishes)} {บางสิ่งบางอย่าง = something, anything}
2. thin
ไต tai M ไต kidney
ตับ tap M ตับ liver
หมอฟัน mɔ:-fan M-HR หมอฟัน dentist
ผิวหนัง phiu-naŋ M-M ผิวหนัง skin
เพิ่น phən H คนอื่น, เขา 1. someone, somebody
2. he, she, they
Notes: polite
ด้าน da:n HF ด้าน field, area
ใด dai M ใด 1. which, that one which, what, how {เขานั่งแบบใด เขานั่งขดตะหมาดอยู่ = How is he sitting? He's sitting cross-legged.} {ตอนใด = when?}
2. whichever, whoever {หม้องใดหม้องหนึ่ง = some place, somewhere} {ขั้นเฮาอยากตื่นญามใด เฮากะตั้งเวลาปุกญามนั้น = If we want to get up at a certain time, we set the alarm to that time}
Notes: sentence-final often with a marked rising tone
นางพะยาบาน na:ŋ-pha-ya:-ba:n HR-H-M-M นางพยาบาล nurse
Notes: see also พะยาบาน
ดูแล du:-lɛ: M-HR ดูแล to take care of, to look after
แต่ว่า tɛ:-wa: H-H แต่ว่า 1. but
2. only {ฮู้แต่ว่าเขายืนอยู่พุเดียว = I only know that he's standing there by himself}
น้อย nɔ:i HF น้อย 1. few, little
2. small
กว่า gwa: H กว่า more, more than, comparative: as, than
ยา ya: M ยา 1. medicine
2. drug
กิน gin M กิน to eat, to consume, to use
เซ็ก sek H เช็ค to check, to inspect, to examine
ล้างกาย la:ŋ-ga:i HF-M ร่างกาย body
บดบาด bot-ba:t M-LF บทบาท role