Basic vocabulary — page 19 — Series B, pictures 11-14: calendar, day, week, month, year


11
นี้คืออี่หยัง นี้คือปะติทิน อันนี้เป็นปะติทิน บอกมื้อ บอกวัน บอกเวลา หลือบอกเดียนบอกปีนั้นหละ
แต่ว่าในปะติทินนี้มีบอกสามมื้อหนึ่ง มีบอกวันที่สิบ แล้วกะบอกวันที่สิบเอ็ด แล้วกะบอกวันที่สิบสอง มีบอกสามมื้อ เฮาเห็นสามมื้อนั้นหละ

12
นี้คืออี่หยัง อันนี้กะเป็นปะติทินคือกัน อันนี้กะเป็นปะติทิน
เป็นปะติทินบอกมื้อ ตอนนี้เฮาเห็นปะติทินบอกเจ็ดมื้อหนึ่ง บอกบ่หลาย เห็นแค่เจ็ดมื้อ
มีวันที่สิบเอ็ด สิบสอง สิบสาม แล้วกะสิบสี่ สิบห้า สิบหก แล้วกะสิบเจ็ด
มีเจ็ดมื้อหนึ่ง เอิ้นง่ายว่ามีอาทิดหนึ่ง อาทิดหนึ่งมีเจ็ดมื้อ
ในอาทิดหนึ่งกะสิมีเจ็ดมื้อ กะสิมีวันจัน วันอังคาน วันพุด วันพะลึหัด วันศุก วันเสา แล้วกะวันอาทิด
กะมีเจ็ดมื้อ ลวมกันกะเป็นอาทิดหนึ่ง หลือเจ็ดมื้อนั้นหละ

13
นี้คืออี่หยัง อันนี้กะเป็นปะติทินคือกัน อันนี้ปะติทินบอกเดียน อันนี้กะเป็นปะติทิน ปะติทินบอกเดียน
อันนี้มีเดียนหนึ่ง แล้วแต่เดียน อันนี้บ่ฮู้ว่าเป็นเดียนอี่หยัง แต่ว่าในเดียนนี้มีสามสิบเอ็ดมื้อ
บางเดียนกะมีสามสิบมื้อ บางเดียนกะมียี้บเก้ามื้อ แล้วแต่ เดียนกุมพาพันกะสิมียี้บเก้ามื้อ
ขั้นเดียนใดที่ลงท้ายด้วย คม กะสิมีสามสิบเอ็ดมื้อ ขั้นเดียนใดที่ลงท้ายด้วย ย๊น กะสิมีสามสิบมื้อ
แต่ว่าในเดียนนี้ที่เขาบอก[อยู่]ในลูบภาพนี้ กะสิมีสามสิบเอ็ดมื้อ เดียนนี้กะอาดสิลงท้ายด้วย คม

14
นี้คืออี่หยัง อันนี้กะเป็นปะติทิน เป็นปะติทินคือเก่านั้นหละ แต่ว่าปะติทินอันนี้เป็นปะติทินบอกปี บอกปี
ปีหนึ่งกะสิมีสิบสองเดียน อันนี้เป็นบอกปี ปีสองพันห้าล้อยห้าสิบเก้า
หลือบอกคอศอ ขั้นเป็นคอศอของปะเทดฝะลั่งกะสิสองพันสิบหก
ในสิบสองเดียน หลือในปีหนึ่ง กะสิมีสิบสองเดียน แต่ละเดียนกะสิมี หนึ่ง เดียนมกกะลาคม สอง กุมพาพัน สาม เดียนมีนาคม สี่ เดียนเมษาย๊น ห้า เดียนพึสะพาคม หก เดียนมิถุนาย๊น เจ็ด เดียนกะละกะดาคม แปด เดียนสิงหาคม เก้า เดียนกันญาย๊น สิบ เดียนตุลาคม สิบเอ็ด เดียนพึสะจิกาย๊น สิบสอง เดียนทันวาคม
อันนี้กะสิเป็นสิบสองเดียนในหนึ่งปี แต่ละปีกะสิมีสิบสองเดียนนี้หละ
แล้วในปีหนึ่งสิมีจักมื้อ ในปีหนึ่งกะสิมีสามล้อยหกสิบหกมื้อ หลือสามล้อยหกสิบห้ามื้อ
ขั้นเดียนกุมพา หลือขั้นปีใดที่เดียนกุมพาพันมียี้บแปดมื้อ ปีนั้นกะสิมีสามล้อยหกสิบห้ามื้อ
แต่ว่าขั้นปีใดที่เดียนกุมพาพันมียี้สิบเก้ามื้อ ปีนั้นกะสิมีสามล้อยหกสิบหกมื้อ

Link to overview page
Link to dictionary

IsaanPronunciationTonesThaiEnglish/Notes
นี้ ni: HF นี้ 1. this
2. here
คือ khʉ: HR คือ 1. to be, to resemble, like, as
2. why {บักหล้าคือบ่เก็บโต่ะแน่ = [addressing a young boy] Why haven't you cleared the table?}
อี่หยัง i:-yaŋ H-M อะไร 1. what {นี้คืออี่หยัง = What is this?} {มื้อนี้เจ้าเฮ็ดอี่หยัง = What are you doing today?} {กินเข้างายกับอี่หยัง = What did you have for breakfast?}
2. something, anything, (in negations) nothing {บ่ต้องเฮ็ดอี่หยังอีกเลยนอกจากใส่ปุย = [we] don't need to do anything besides adding fertilizer}
ปะติทิน pa-ti-thin M-M-HR ปฏิทิน calendar
อัน an M อัน 1. thing, object
2. general clf. for objects
เป็น pen M เป็น 1. to be, to exist, to be able to
2. to suffer, sth. happens to
3. เป็นหญัง[...]คือ in initial position: why? {เป็นหญังเขากะคือแปงฟัน = Why is he brushing his teeth?} {เป็นหญังเคี่ยงบินมันคือสิตก = Why is the airplane falling down?}
บอก bɔ:k LF บอก to tell, to say, to suggest, to advise
มื้อ mʉ: HF วัน day
วัน wan HR วัน day
Notes: used in names of days like Monday, Tuesday etc., otherwise มื้อ
เวลา we:-la: HR-HR เวลา time, period
หลือ lʉ: M หรือ or
เดียน di:an M เดือน month
Notes: pronunciation: also realized as เดือน, in particular before the names of months
ปี pi: M ปี year
นั้นหละ nan-la HF-M นั่นแหละ auxiliary for emphasis at the end of a phrase
แต่ว่า tɛ:-wa: H-H แต่ว่า 1. but
2. only {ฮู้แต่ว่าเขายืนอยู่พุเดียว = I only know that he's standing there by himself}
ใน nai HR ใน in, within
มี mi: HR มี 1. to have
2. there is
สาม sa:m M สาม three
หนึ่ง nʉŋ H หนึ่ง 1. one
2. after adjective: intensifier {บักคักหนึ่ง = very much} {อันบักใหญ่หนึ่ง = very large}, or attenuates the meaning {กะดาดมันแผ่นน้อยๆ หนึ่ง = the piece of paper is [relatively] small}
ที่ thi: H ที่ 1. that, which {คนที่ยืนอยู่ฝั่งขวา = the person which is standing on the right = the person standing on the right} {เว้าคำที่บ่สุภาพ = to speak words which are impolite = to speak impolitely}
2. for ordinal numbers {ที่สาม = third}
สิบ sip M สิบ ten
แล้ว lɛ:o HF แล้ว 1. finished
2. already
3. and then, and next (especially แล้วกะ)
4. auxiliary for past tense
กะ ga M ก็ 1. then, consequently
2. also
เอ็ด et M เอ็ด in numeral compounds: one {สิบเอ็ด = 11} {สามสิบเอ็ดมื้อ = 31 days}
สอง sɔ:ŋ M สอง two
เฮา hao HR เรา 1. personal pronoun: we
2. personal pronoun: I
เห็น hen M เห็น to see
คือกัน khʉ:-gan HR-M เหมือนกัน 1. also, likewise, similarly {ยินดีที่ได้ฮู้จักคือกันคับ = Nice to meet you too!}
2. in negative sentences: either {บ่ลู้คือกัน = I don't know either} {จักคือกัน = I don't know (either)}
ตอนนี้ tɔ:n-ni: M-HF ตอนนี้ now
เจ็ด jet M เจ็ด seven
บ่ bɔ: H ไม่ 1. no, not
2. question particle, transforming a statement into a question
Notes: spelling exception in line with common usage on social media
หลาย la:i M เยอะ, มาก many, much, very
แค่ khɛ: H แค่ only
สี่ si: H สี่ four
ห้า ha: LF ห้า five
หก hok M หก six
เอิ้น ə:n HF พูด, เรียก to call, to say {เอิ้นง่ายๆ ว่า = in other words} {คนอี่สานเอิ้นว่า เป็นลูกคนกก = Isaan people call her ลูกคนกก}
ง่าย ŋa:i H ง่าย easy, simple, clear
ว่า wa: H ว่า 1. that, as {คำว่า X = the word X}
2. to say
อาทิด a:-thit M-H อาทิตย์ week
สิ si M จะ future tense auxiliary {เขากำลังสิตื่น = he's about to wake up} {สิไปตะหลาด = [I'm] going to the market}
วันจัน wan-jan HR-M วันจันทร์ Monday
วันอังคาน wan-aŋ-kha:n HR-M-HR วันอังคาร Tuesday
วันพุด wan-phut HR-H วันพุธ Wednesday
วันพะลึหัด wan-pha-lʉ-hat HR-H-H-M วันพฤหัส Thursday
วันศุก wan-suk HR-M วันศุกร์ Friday
วันเสา wan-sao HR-M วันเสาร์ Saturday
วันอาทิด wan-a:-thit HR-M-H วันอาทิตย์ Sunday
ลวม lu:am HR รวม 1. total {ลวมแล้วเป็นแปดขาพอดี = in total, these are eight legs}
2. to assemble, to combine, to join {เอากะดาดหลายแผ่นมาลวมกัน = to put many pieces of paper together}
Notes: see also ฮวม(กัน)
กัน gan M กัน mutual, each other, with another, together {เขากำลังนั่งเว้ากัน = they're sitting and talking} {เขาสองคนฮักกัน = they love each other} {ปาสองโตนี้ ใหญ่ห่างกันหลายบ่ = These two fish here, are they very different in size (from each other)?} {ต่างกัน = to be different (from each other)} {ก่องอันไหนหนักกว่ากัน = Which box is heavier (than the other(s))?}
แล้วแต่ lɛ:o-tɛ: HF-H แล้วแต่ up to, depending on
ฮู้ hu: HF รู้ 1. to know
2. to understand
Notes: equivalent to ลู้
บาง ba:ŋ M บาง 1. some {สัดบางโตบ่มีขา = some animals don't have legs} {บางคนสิมักกินกวยเตียวแทนเข้า = some people like to eat noodle soup instead of rice (dishes)} {บางสิ่งบางอย่าง = something, anything}
2. thin
ยี้บ yi:p HF ยี่สิบ twenty
เก้า gao HF เก้า nine
กุมพาพัน gum-pha:-phan M-HR-HR กุมภาพันธ์ February
ขั้น khan LF เมื่อ when, if
ใด dai M ใด 1. which, that one which, what, how {เขานั่งแบบใด เขานั่งขดตะหมาดอยู่ = How is he sitting? He's sitting cross-legged.} {ตอนใด = when?}
2. whichever, whoever {หม้องใดหม้องหนึ่ง = some place, somewhere} {ขั้นเฮาอยากตื่นญามใด เฮากะตั้งเวลาปุกญามนั้น = If we want to get up at a certain time, we set the alarm to that time}
Notes: sentence-final often with a marked rising tone
ลง loŋ HR ลง 1. to descend, to lower, to go down
2. down
3. bus/train etc.: to get off, to disembark {คนกำลังลงลดบั่ด = people are getting off the bus}
ท้าย tha:i HF ท้าย end, back, tail, rear
ด้วย du:ai HF ด้วย with
คม khom HR คม final syllable of months which have 31 days
ย๊น yon HR ยน final syllable of months which have 30 days
เขา khao M เขา personal pronoun: he, she
อยู่ yu: H อยู่ 1. to be (located) at
2. yet, still
3. auxiliary indicating continuous or progressive action {ทอดปาอยู่ในกะทะ = (in the process of) frying a fish in the pan} {แม่กำลังเมี้ยนเฮียนอยู่ = mother is cleaning/tidying up the house}
ลูบภาพ lu:p-phap HF-HF รูปภาพ picture, photo
อาด a:t LF อาจ 1. might, may, will
2. likely
คือเก่า khʉ:-gao HR-H as before
พัน phan HR พัน thousand
ล้อย lɔ:i HF ร้อย hundred
คอศอ khɔ:-sɔ: HR-M ค.ศ. year: AD
Notes: abbreviation of คริสต์ศักราช
ของ khɔ:ŋ M ของ of, belonging to
ปะเทด pa-thet M-HF ประเทศ country {ปะเทดไทย = Thailand}
ฝะลั่ง fa-laŋ M-H ฝรั่ง western, Westerner
แต่ละ tɛ:-la H-H แต่ละ each {มือแต่ละข้างกะสิมีห้านิ้ว = each hand has five fingers} {แต่ละมื้อๆ = each day}
มกกะลาคม mok-ga-la:-khom H-M-HR-HR มกราคม January
มีนาคม mi:-na:-khom HR-HR-HR มีนาคม March
เมษาย๊น me:-sa:-yon HR-M-HR เมษายน April
พึสะพาคม phʉ-sa-pha:-khom H-M-HR-HR พฤษภาคม May
มิถุนาย๊น mi-thu-na:-yon H-M-HR-HR มิถุนายน June
กะละกะดาคม ga-la-ga-da:-khom M-H-M-M-HR กรกฎาคม July
แปด pɛ:t LF แปด eight
สิงหาคม siŋ-ha:-khom M-M-HR สิงหาคม August
กันญาย๊น gan-ɲa:-yon M-HR-HR กันยายน September
ตุลาคม tu-la:-khom M-HR-HR ตุลาคม October
พึสะจิกาย๊น phʉ-sa-ji-ga:-yon H-M-M-M-HR พฤศจิกายน November
ทันวาคม than-wa:-khom HR-HR-HR ธันวาคม December
นี้หละ ni:-la HF-M นี่แหละ auxiliary for emphasis at the end of a phrase
จัก jak M จัก 1. answer to a question: [I] don't know, don't know exactly, [I'm] not sure {พุซายคนนี้เขาเถ้าไป่ จัก จักเถ้าหลือบ่เถ้า เบิ่งบ่ค่อยออก = Is this man here already old? I don't know. I can't see clearly whether he's old or not.} {เขาเว้ากันอยู่ใส จักคือกัน = Where are they talking? I don't know either.}
2. exact(ly), what exactly {จักต้มอี่หยังกะบ่ฮู้ = I don't know what (exactly) he is cooking} {บ่ลู้คือกันจักปาอี่หยัง = I don't know either what kind of fish this is}
3. how much/many? {ต้นไม้มีจักต้น = How many trees are there?} {ตอนนี้จักโมงแล้ว = What time is it now?} {มือของเฮานี้สิมีจักนิ้ว = How many fingers do our hands have?}
4. a bit, a little bit {จักหน่อย/จักหน่อยหนึ่ง = a bit, a little bit}
กุมพา gum-pha: M-HR กุมภาพันธ์ February
Notes: short form of กุมพาพัน
นั้น nan HF นั้น that, there
ยี้สิบ yi:-sip HF-M ยี่สิบ twenty