Basic vocabulary — page 13 — Series B, pictures 17-20: to follow, water buffalo, duck


17
เขากำลังเฮ็ดหญัง เขากำลังญ่างนำกัน
มีแม่พุหนึ่งกับลูกพุหนึ่ง
แม่เป็นพุหญิง ลูกกะเป็นพุหญิง เป็นเด็กน้อย ใส่กะโปงสีขาว ใส่เสี้ยสีเหลียง แม่ใส่กางเกงขาญาว กางเกงสีฟ้า ใส่เสี้ยสีส้ม
คนเป็นลูก เป็นเด็กน้อยพุหญิง กำลังญ่างนำแม่ ญ่างนำก้นแม่ ญ่างไปนำแม่
จักว่าเขาสิญ่างไปใส เห็นแต่ว่าเขาญ่างไปนำกันสองคน

18
เขากำลังเฮ็ดหญัง เขากำลังญ่างไปทางหน้า มีหมาโตหนึ่งพ้อม หมาโตบ่ใหญ่หลาย หมาโตตาฮักตาฮักบักคักหนึ่ง
มันกำลังสั่นหางของมันพ้อม
มันญ่างไปนำคน มันญ่างไปนำพุหญิงพุนี้
มันญ่างนำก้นคน มันคือสิมีความสุขหลาย มันคือสิดีใจหลาย มันกะดิกหางของมันพ้อม มันเลียบลิ้นของมันพ้อม มันคือสิดีใจบักคักหนึ่ง
เบิ่งหมาแล้ว มันเป็นตาฮักบ่ เป็นตาฮักอยู่ เป็นตาฮักบักคักหนึ่ง
มันเป็นตาย้านบ่ บ่ มันบ่ตาย้านดอก หมามันบ่ตาย้านเลย
เบิ่งแล้ว คือสิบ่เป็นตาย้าน คือสิบ่ดุบ่ฮ้ายดอก

19
นี้คืออี่หยัง นี้คือควย
ควยสองโต โตหนึ่งอาดสิเป็นแม่ โตหนึ่งอาดสิเป็นลูก โตใหญ่นั้นอาดสิเป็นแม่
มันกำลังญ่างไปนำกัน แม่กะญ่างออกหน้า ลูกกะญ่างนำก้นแม่ จักสิญ่างไปใส
ควยมันมีเขาบ่ กะมีอยู่ ควยมันมีเขาอยู่
ควยโตใหญ่ เขามันสิใหญ่
ควยโตใหญ่มีเขาบักใหญ่หนึ่ง แล้วควยโตน้อยมีเขาหน่อยเดียว มีเขาอันน้อยมีเขาอันบ่ใหญ่หลาย มีเขาอันน้อยหนึ่ง

20
นี้คืออี่หยัง นี้คือเป็ด
เป็ดมีอยู่สี่โต โตหนึ่งโตใหญ่อาดสิเป็นแม่ อีกสามโต โตน้อยอาดสิเป็นลูก
ลูกเป็ดกำลังญ่างไปนำแม่เป็ด ญ่างไปนำก้นแม่เป็ด จักสิญ่างไปใส อาดสิญ่างไปทางหน้า แต่บ่ลู้ว่ามันสิญ่างไปใส
ปากเป็ดมันญาวบ่ กะญาวอยู่ แต่บ่ญาวหลาย
ปากเป็ดมันสิเป็นเปเป็นแบนเป็นอันใหญ่ญาวจักหน่อยหนึ่ง แต่บ่ญาวหลาย
เป็ดมันมีปีกบ่ มีอยู่ เป็ดมันมีปีก
มันบินได้บ่ บินได้อยู่หน่อยหนึ่ง แต่บินได้บ่หลาย บินบ่ได้คือนก มันสิบินได้ค้ายกับไก่ บินบ่สูง บินพอต่ำ
เป็ดมันมีขาจักข้าง เป็ดมันมีขาสองข้าง ขามันสิเป็นเปเป็นแบนเป็นแบนออก
เป็ดมันกินได้บ่ กินได้อยู่ เป็ดสามาดเอาไปเฮ็ดเป็นแนวกินได้
คนเฮาสิมักเอาเป็ดไปเฮ็ดเป็นแนวกินคือกัน สิต้มกะได้ สิผัดกะได้ สิย้างกะได้ หลือสิแกงกะได้
สามาดเฮ็ดได้หลายอย่าง เอาเป็ดไปเฮ็ดเป็นแนวกินได้หลายอย่าง แล้วแต่คนสิเฮ็ด แล้วแต่คนสิเอาไปเฮ็ดอี่หยัง สามาดเฮ็ดได้หลายอย่างหลายแนว

Link to overview page
Link to dictionary

IsaanPronunciationTonesThaiEnglish/Notes
เขา khao M เขา personal pronoun: he, she
กำลัง gam-laŋ M-HR กำลัง auxiliary indicating continuous or progressive action
เฮ็ด het H ทำ to do, to make
หญัง ɲaŋ M อะไร, เป็นหญัง = ทำไม 1. what {เขากำลังเฮ็ดหญัง = What is he doing?} {ธูปเอาไว้เฮ็ดหญัง = What are incense sticks for?}
2. เป็นหญัง[...]คือ in initial position: why {เป็นหญังเขาคือใส่บักพิกลงไปในกวยเตียว = Why is he putting chili in [his] noodle soup?} {เป็นหญังหน้าต่างมันคือเปิด = Why is the window open?} {เป็นหญังมันคือมีควนไฟ = Why is there smoke?}
ญ่าง ɲa:ŋ H เดิน to walk {เขากำลังญ่างเว้ากัน = they are walking and talking} {ลูกเป็ดญ่างไปนำแม่เป็ด = the ducklings are [walking] following their mother} {เขากำลังญ่างข้ามสะพาน = she's walking over the bridge} {เขาสิญ่างไปใส = Where is he going?}
นำกัน nam-gan HR-M together, jointly, with one another {บ่สามาดใซ้นำกันได้ = can't be used together} {เขากำลังญ่างนำกัน = they are walking together} {เหล้นบ่าดนำกันบ่ = Shall we play basketball?}
มี mi: HR มี 1. to have
2. there is
แม่ mɛ: H แม่ mother
พุ phu H ผู้ 1. person
2. clf. for people {พุหญิงพุหนึ่ง พุซายพุหนึ่ง = a woman, a man} {ซู่พุซู่คน = everybody} {พุหนึ่งโตจ่อยๆ พุหนึ่งโตบักอ้วนหนึ่ง = one person is slim, the other is fat}
Notes: pronunciation: also realized as พู่-
หนึ่ง nʉŋ H หนึ่ง 1. one
2. after adjective: intensifier {บักคักหนึ่ง = very much} {อันบักใหญ่หนึ่ง = very large}, or attenuates the meaning {กะดาดมันแผ่นน้อยๆ หนึ่ง = the piece of paper is [relatively] small}
กับ gap M กับ 1. and {ลุงกับป้า = uncle and aunt} {กวยเตียวหมูกับกวยเตียวไก่ = noodle soup with pork and noodle soup with chicken}
2. with, to {ค้ายๆ กับคำว่า ... = similar to the word ...}
3. prefix in front of foods {กับเข้า = side dishes eaten with rice} {เขากินกับกวยเตียว = he's eating noodle soup}
ลูก lu:k HF ลูก 1. child
2. clf. for balls, fruits (lime), mountains
เป็น pen M เป็น 1. to be, to exist, to be able to
2. to suffer, sth. happens to
3. เป็นหญัง[...]คือ in initial position: why? {เป็นหญังเขากะคือแปงฟัน = Why is he brushing his teeth?} {เป็นหญังเคี่ยงบินมันคือสิตก = Why is the airplane falling down?}
พุหญิง phu-ɲiŋ H-M ผู้หญิง woman, female
กะ ga M ก็ 1. then, consequently
2. also
เด็กน้อย dek-nɔ:i M-HF เด็ก, เด็กน้อย child
ใส่ sai H ใส่ 1. to put something in/on {เขาใส่บักพิกในกวยเตียวหลาย = he's putting a lot of chili in his noodle soup} {เขาบีบยาสีฟันใส่แปงสีฟัน = he squeezes toothpaste on the toothbrush} {ก่องเอาไว้ใส่ของ = boxes are there to put stuff in}
2. to wear (clothes) {เขาใส่เสี้ยแขนญาว = he's wearing a long-sleeve}
3. directed at {เอิ้นใส่กัน = to call each other/to say to each other} {หมามันเห่าใส่แมว = the dog barks at the cat} {ล้องเพงใส่ไม = to sing into the microphone} {เขากำลังซี้มือไปใส่พุซาย = she's pointing at the man}
กะโปง ga-po:ŋ M-M กระโปรง skirt
Notes: see also สิ้น
สี si: M สี color
ขาว kha:o M ขาว white
เสี้ย si:a LF เสื้อ shirt
เหลียง li:aŋ M เหลือง yellow
กางเกง ga:ŋ-ge:ŋ M-M กางเกง trousers
Notes: synonym: ส้ง
ขา kha: M ขา leg {ขาหน้า = front leg} {ขาหลัง = hind leg} {ส้งขาญาว = long trousers}
ญาว ɲa:o HR ยาว long
ฟ้า fa: HF ฟ้า 1. sky {เคี่ยงบินมันกำลังบินขึ้นฟ้า = the airplane is taking off into the sky}
2. color: blue
ส้ม som LF ส้ม 1. fruit: orange
2. color: orange
คน khon HR คน person, people
นำ nam HR 1. at, in
2. with, together with {บ่สามาดถือไปนำได้ = [you] can't carry it around} {กินบักแตงโมนำเฮาบ่ = Will you eat watermelon with me?}
3. to lead, to accompany, to go with {เด็กน้อยญ่างไปนำแม่ = the daughter follows her mother}
ก้น gon HF หลัง behind {ญ่างนำก้นแม่ = [she's] walking behind [her] mother}
ไป pai M ไป 1. to go
2. auxiliary indicating action extending into the future
จัก jak M จัก 1. answer to a question: [I] don't know, don't know exactly, [I'm] not sure {พุซายคนนี้เขาเถ้าไป่ จัก จักเถ้าหลือบ่เถ้า เบิ่งบ่ค่อยออก = Is this man here already old? I don't know. I can't see clearly whether he's old or not.} {เขาเว้ากันอยู่ใส จักคือกัน = Where are they talking? I don't know either.}
2. exact(ly), what exactly {จักต้มอี่หยังกะบ่ฮู้ = I don't know what (exactly) he is cooking} {บ่ลู้คือกันจักปาอี่หยัง = I don't know either what kind of fish this is}
3. how much/many? {ต้นไม้มีจักต้น = How many trees are there?} {ตอนนี้จักโมงแล้ว = What time is it now?} {มือของเฮานี้สิมีจักนิ้ว = How many fingers do our hands have?}
4. a bit, a little bit {จักหน่อย/จักหน่อยหนึ่ง = a bit, a little bit}
ว่า wa: H ว่า 1. that, as {คำว่า X = the word X}
2. to say
สิ si M จะ future tense auxiliary {เขากำลังสิตื่น = he's about to wake up} {สิไปตะหลาด = [I'm] going to the market}
ใส sai M (ที่)ไหน 1. where? {สิไปใส = Where are [you] going?} {มาแต่ใส = Where are [you] coming from?} {กะทะอยู่ใส = Where's the pan?}
2. somewhere, anywhere {ใสกะได้ = anywhere, wherever you like}
เห็น hen M เห็น to see
แต่ว่า tɛ:-wa: H-H แต่ว่า 1. but
2. only {ฮู้แต่ว่าเขายืนอยู่พุเดียว = I only know that he's standing there by himself}
สอง sɔ:ŋ M สอง two
ทางหน้า tha:ŋ-na: HR-LF ทางหน้า forward
หมา ma: M หมา dog
โต to: M ตัว 1. body, self
2. clf. for animals, characters/letters/consonants, appliances
พ้อม phɔ:m HF พร้อม at the same time, also, too {มีตะเว็นพ้อม = the sun's out, too} {กะทะมีด้ามพ้อม = the pan has also a handle}
บ่ bɔ: H ไม่ 1. no, not
2. question particle, transforming a statement into a question
Notes: spelling exception in line with common usage on social media
ใหญ่ ɲai H ใหญ่ large, big
หลาย la:i M เยอะ, มาก many, much, very
ตาฮัก ta:-hak M-H น่ารัก cute, lovely
บักคักหนึ่ง bak-khak-nʉŋ M-H-H intensifier: very, very much (variant of คัก)
มัน man HR มัน it (also used to refer to people)
สั่น san H สั่น tail of dog: to wag
หาง ha:ŋ M หาง tail
ของ khɔ:ŋ M ของ of, belonging to
นี้ ni: HF นี้ 1. this
2. here
คือ khʉ: HR คือ 1. to be, to resemble, like, as
2. why {บักหล้าคือบ่เก็บโต่ะแน่ = [addressing a young boy] Why haven't you cleared the table?}
ความสุข khwa:m-suk HR-M ความสุข happiness
ดีใจ di:-jai M-M ดีใจ happy, glad
กะดิก ga-dik M-M กระดิก tail of dog: to wag
เลียบ li:ap HF แลบ tongue: to stick out {มันเลียบลิ้นของมันพ้อม = [the dog] is sticking out its tongue, too}
ลิ้น lin HF ลิ้น tongue
เบิ่ง bəŋ H ดู 1. to look at, to see, to watch {เบิ่งโทละทัด = to watch TV} {เบิ่งหนัง = to watch a movie}
2. to guess {เบิ่งส่องแล้ว ... = [I] guess / from what it looks like ...}
แล้ว lɛ:o HF แล้ว 1. finished
2. already
3. and then, and next (especially แล้วกะ)
4. auxiliary for past tense
อยู่ yu: H อยู่ 1. to be (located) at
2. yet, still
3. auxiliary indicating continuous or progressive action {ทอดปาอยู่ในกะทะ = (in the process of) frying a fish in the pan} {แม่กำลังเมี้ยนเฮียนอยู่ = mother is cleaning/tidying up the house}
ตาย้าน ta:-ya:n M-HF น่ากลัว scary, not safe
ดอก dɔ:k LF หรอก, ดอก particle used after a negative, relativizing or explanatory statement to make the sense milder {กินเข้าบ่ บ่กินดอก = Are you going to eat [with us]? No.} {เป็นก้อนสี่เหลี่ยม ก้อนน้อยๆ ดอก = These are cubes, small cubes.} {แล้วกะมีลดคันหนึ่งขี่ผ่านมา เป็นลดเก็งดอก = And there's a car passing, a sedan.}
เลย lə:i HR เลย 1. futher on, beyond, past {เข็มน้อยเลยเลขสิบสองไป = the minute hand has passed number twelve}
2. too much
3. at all
4. definitively
5. completely, utterly
ดุ du M ดุ fierce, savage, unfriendly
ฮ้าย ha:i HF ร้าย fierce, savage, bad, evil, dangerous
อี่หยัง i:-yaŋ H-M อะไร 1. what {นี้คืออี่หยัง = What is this?} {มื้อนี้เจ้าเฮ็ดอี่หยัง = What are you doing today?} {กินเข้างายกับอี่หยัง = What did you have for breakfast?}
2. something, anything, (in negations) nothing {บ่ต้องเฮ็ดอี่หยังอีกเลยนอกจากใส่ปุย = [we] don't need to do anything besides adding fertilizer}
ควย khu:ai HR ควาย water buffalo
อาด a:t LF อาจ 1. might, may, will
2. likely
นั้น nan HF นั้น that, there
ออก ɔ:k LF ออก 1. to go out, to leave
2. out
หน้า na: LF หน้า 1. front {ปะตูหน้า = front door}
2. face {เขากำลังล้างหน้า = he's washing his face}
3. auxiliary: conditional tense {เขาหน้าสิเป็นพุบ่าวพุสาวกัน = they are probably groom and bride} {กะหน้าสิส้มอยู่ = it's likely to be sour}
4. season {หน้าฮ้อน = hot season}
5. page
6. clf. for pages {เฮาอ่านฮอดหน้านั้นแล้ว = we've read until this page}
เขา khao M เขา horn {ควยมันมีเขาพ้อม = water buffaloes have horns}
บัก bak M 1. intensifier before adjectives {ปาโตบักใหญ่ = a (very) large fish}
2. prefix in front of fruits and vegetables {บักแตงโม = watermelon}
3. can be used as a reference for a male person of the same or younger age {บักอันนี้ = this lad}
น้อย nɔ:i HF น้อย 1. few, little
2. small
หน่อยเดียว nɔ:i-diao H-M นิดหน่อย a bit, a little bit, not much
Notes: see also หน่อยหนึ่ง
อัน an M อัน 1. thing, object
2. general clf. for objects
เป็ด pet M เป็ด duck
สี่ si: H สี่ four
อีก i:k LF อีก 1. more, again
2. other, another
สาม sa:m M สาม three
แต่ tɛ: H แต่ 1. but {แต่บ่ต่างกันหลาย = but not very different} {แต่บ่ลู้ว่าเขาญ่างมาแต่ใส = but [I] don't know where he's coming from, see also: แต่ว่า}
2. only {ตอนนี้มีแต่ขี้ฝ้า = now there are only clouds}
ลู้ lu: HF รู้ 1. to know
2. to understand
Notes: equivalent to ฮู้
ปาก pa:k LF ปาก mouth
เป pe: M แบน, เรียบ flat {ปากเป็ดมันสิเป็นเปๆ = the beak of the duck is flat}
แบน bɛ:n M แบน flat
หน่อยหนึ่ง nɔ:i-nʉŋ H-H นิดหน่อย a bit, a little bit, not much
Notes: see also หน่อยเดียว
ปีก pi:k LF ปีก wing
บิน bin M บิน to fly
ได้ dai HF ได้ 1. can
2. to get, to obtain
3. before verb: indicating past tense
4. บ่ได้ + verb: not
นก nok H นก bird
ค้าย kha:i HF คล้าย to resemble, to be similar, to be alike {ทัพพีเป็นค้ายๆ กับซ้อน = a ladle is similar to a spoon}
ไก่ gai H ไก่ chicken
สูง su:ŋ M สูง high, tall
พอ phɔ: HR พอ 1. just when, just after, as soon as
2. enough, adequate
ต่ำ tam H ต่ำ low
ข้าง kha:ŋ LF ข้าง 1. side {มีหูจับสองข้าง = there are handles on both sides}
2. next to {วางอยู่ข้างๆ ก่องใบใหญ่ = it's placed next to the large box} {เขายืนอยู่ข้างๆ อีกพุหนึ่ง = he's standing next to another person}
3. clf. for body parts which come in pairs (eyes, ears, legs etc.) {เขามีตาสองข้าง = she has two eyes}
กิน gin M กิน to eat, to consume, to use
สามาด sa:-ma:t M-HF สามารถ can, to be able
เอา ao M เอา to take, to give {เขากำลังเอาก่องไปซั่ง = he's taking the boxes to weigh them} {หมอกำลังเอายาให้คนป่วยกิน = the doctor is giving medicine to the patient} {เอาไว้ถ้า = is for, is used for, has the purpose of}
แนวกิน nɛ:o-gin HR-M อาหาร food {เฮ็ดแนวกิน = to prepare food} {ตำบักหุ่งเนี้ยกะสิเป็นแนวกิน = papaya salad is (a kind of) food}
เฮา hao HR เรา 1. personal pronoun: we
2. personal pronoun: I
มัก mak H ชอบ to like, to love, to want, to desire
คือกัน khʉ:-gan HR-M เหมือนกัน 1. also, likewise, similarly {ยินดีที่ได้ฮู้จักคือกันคับ = Nice to meet you too!}
2. in negative sentences: either {บ่ลู้คือกัน = I don't know either} {จักคือกัน = I don't know (either)}
ต้ม tɔm HF ต้ม to boil
ผัด phat M ผัด to fry, to stir-fry
ย้าง ya:ŋ HF ย่าง to roast, to grill
Notes: alternative pronunciation ญ้าง (HF)
หลือ lʉ: M หรือ or
แกง gɛ:ŋ M แกง 1. soup, stew, curry
2. to make a soup/stew/curry
อย่าง ya:ŋ H อย่าง type, kind, sort, category
แล้วแต่ lɛ:o-tɛ: HF-H แล้วแต่ up to, depending on
แนว nɛ:o HR 1. kind, sort, type
2. method, mode of action (and the corresponding tool or object) {แนวนุ่งห่ม = clothes, clothing} {แนวคม = sharp object [e.g., a pair of scissors]} {แนวถือ = handle}
3. clf. for words starting with แนว {กินแนวอันนั้น = กินแนวกินอันนั้น = to eat this food [which was talked about earlier]}