Basic vocabulary — Page 03 — Series B, pictures 18-20: mortar, pestle, chili, to pound


18
นี้คืออี่หยัง อันนี้กะเป็นคก เป็นคกกับสาก เป็นของคู่กัน สองอันนี้ใซ้งานคู่กัน
คกกับสากกะมีหน้าที่ว่าเอาไว้ถ้าตำ ตำอี่หยังกะได้ ตำบักพิกกะได้ ตำเข้าสานกะได้ ตำอี่หยังกะได้ เพื่อที่ว่าอยากให้สิ่งนั้นมันแหลก หลือว่าอยากให้สิ่งนั้นมันมุ่น มุ่นอุ้ยปุ้ยนั้นหละความหมายหนะ

19
เขากำลังเฮ็ดหญัง คนคนหนึ่งเขากำลังเอาบักพิกลงไปในคก
เขาเอาบักพิกลงไปในคกเฮ็ดหญัง เขาอาดสิเอามาตำ อาดสิเอาบักพิกนี้มาตำ อาดสิอยากให้บักพิกนี้มันแหลก หลือว่าให้มันมุ่นนั้นเอง เขากะเลยสิเอามาตำ
เขาเอาบักพิกลงไปจักน่วย ที่แนมเห็นกะมีอยู่สามน่วย บักพิกมีอยู่สามน่วย บ่ได้มีหลายซ้ำ เขากำลังโญนลงไปในคก
แล้วบักพิกน่วยใหญ่บ่ กะน่วยบ่ใหญ่ปานใดดอก กะน่วยพอปะมาน
แล้วเขาสิตำบักพิกเฮ็ดหญัง เขาอาดสิเอาไปเฮ็ดแนวกิน หลือว่าเอาไปปุงแนวกิน เขาอยากให้แนวกินนั้นลดซาดมันจัดหลือว่าลดซาดมันเผ็ด เขากะเลยสิเอาบักพิกนี้มาตำ แล้วกะเอาไปปุงแนวกินนั้นเอง

20
เขากำลังเฮ็ดหญัง เขากำลังตำบักพิก
เขาใซ้มือข้างซ้ายของเขาจับสาก อีกข้างหนึ่งกะข้างขวาจับคกบัดหนิ เขากะใซ้มือข้างซ้ายของเขาตำๆๆ จับสากแล้วกะตำๆๆๆ บักพิกเนาะ
เป็นหญังเขาคือตำบักพิก เขาอาดสิอยากให้บักพิกนั้นมันแหลก เขากะเลยสิตำบักพิก เอาสากตำบักพิกลงไปในคกเนาะ
แล้วเขาตำแฮงบ่ กะสิตำแฮงอยู่ กะสิใซ้แฮงหลาย ขั้นตำค่อยบักพิกกะบ่แหลก บักพิกกะบ่มุ่น ขั้นตำแฮงบักพิกกะสิมุ่น บักพิกกะสิแหลก

Link to overview page
Link to dictionary

IsaanPronunciationTonesThaiEnglish/Notes
นี้ ni: HF นี้ 1. this
2. here
คือ khʉ: HR คือ 1. to be, to resemble, like, as
2. why {บักหล้าคือบ่เก็บโต่ะแน่ = [addressing a young boy] Why haven't you cleared the table?}
อี่หยัง i:-yaŋ H-M อะไร 1. what {นี้คืออี่หยัง = What is this?} {มื้อนี้เจ้าเฮ็ดอี่หยัง = What are you doing today?} {กินเข้างายกับอี่หยัง = What did you have for breakfast?}
2. something, anything, (in negations) nothing {บ่ต้องเฮ็ดอี่หยังอีกเลยนอกจากใส่ปุย = [we] don't need to do anything besides adding fertilizer}
อัน an M อัน 1. thing, object
2. general clf. for objects
กะ ga M ก็ 1. then, consequently
2. also
เป็น pen M เป็น 1. to be, to exist
2. to be able to
3. to suffer, sth. happens to
4. เป็นหญัง[...]คือ in initial position: why? {เป็นหญังเขากะคือแปงฟัน = Why is he brushing his teeth?} {เป็นหญังเคี่ยงบินมันคือสิตก = Why is the airplane falling down?}
คก khok H ครก mortar (for crushing chili paste etc.)
กับ gap M กับ 1. and {ลุงกับป้า = uncle and aunt} {กวยเตียวหมูกับกวยเตียวไก่ = noodle soup with pork and noodle soup with chicken}
2. with, to {ค้ายๆ กับคำว่า ... = similar to the word ...}
3. prefix in front of foods {กับเข้า = side dishes eaten with rice} {เขากินกับกวยเตียว = he's eating noodle soup}
สาก sa:k LF สาก pestle
ของ khɔ:ŋ M ของ of, belonging to
คู่ khu: H คู่ 1. pair, couple
2. to be paired with
กัน gan M กัน mutual, each other, with another, together {เขากำลังนั่งเว้ากัน = they're sitting and talking} {เขาสองคนฮักกัน = they love each other} {ปาสองโตนี้ ใหญ่ห่างกันหลายบ่ = These two fish here, are they very different in size (from each other)?} {ต่างกัน = to be different (from each other)} {ก่องอันไหนหนักกว่ากัน = Which box is heavier (than the other(s))?}
สอง sɔ:ŋ M สอง two
ใซ้งาน sai-ŋa:n HF-HR ใช้งาน to use, to put to use
มี mi: HR มี 1. to have
2. there is
หน้าที่ na:-thi: LF-H หน้าที่ duty, responsibility, obligation, function
ว่า wa: H ว่า 1. that, as {คำว่า X = the word X}
2. to say
เอา ao M เอา to take, to give {เขากำลังเอาก่องไปซั่ง = he's taking the boxes to weigh them} {หมอกำลังเอายาให้คนป่วยกิน = the doctor is giving medicine to the patient} {เอาไว้ถ้า = is for, is used for, has the purpose of}
ไว้ถ้า wai-tha: HF-LF usually in a positive statement or answer: is for, is used for, has the purpose of {กะทะมีไว้ถ้าทอด = a pan is for frying} {น้ำบักนาวมีไว้ถ้าปุงอาหาน = lime juice is used to season food} {ปากกามีไว้ถ้าเขียน = a pen is for writing} {กะเทียมเอาไว้ถ้าเฮ็ดแนวกิน = garlic is used to make food} {ขาเอาไว้ถ้าญ่าง = legs are for walking} {เกิบเอาไว้ถ้าใส่ = shoes are for wearing}
Notes: see also ไว้
ตำ tam M ตำ 1. to hit
2. to bump into
3. food, chili etc.: to pound
ได้ dai HF ได้ 1. can
2. to get, to obtain
3. before verb: indicating past tense
4. บ่ได้ + verb: not
บักพิก bak-phik M-H พริก chili
เข้าสาน khao-sa:n LF-M ข้าวสาร rice, white rice
เพื่อที่ phʉ:a-thi: H-H เพื่อที่ in order to, so that
Notes: the vowel เอือ is likely to be a Thai loan
อยาก ya:k LF อยาก to want, to wish
ให้ hai LF ให้ 1. to give {หมอกำลังเอายาให้คนป่วยกิน = the doctor is giving the patient medicine}
2. for
3. to allow, to be allowed
สิ่ง siŋ H สิ่ง thing, object
นั้น nan HF นั้น that, there
มัน man HR มัน it (also used to refer to people)
แหลก lɛ:k LF แหลก to be crushed, pulverized, pounded in a mortar
หลือ lʉ: M หรือ or
มุ่น mun H แหลกละเอียด small/fine, pounded, powdery/powder-like
อุ้ยปุ้ย ui-pui HF-HF แหลกละเอียด small/fine, pounded, powdery/powder-like
นั้นหละ nan-la HF-M นั่นแหละ auxiliary for emphasis at the end of a phrase
ความหมาย khwa:m-ma:i HR-M ความหมาย meaning
หนะ na M final particle
เขา khao M เขา personal pronoun: he, she
กำลัง gam-laŋ M-HR กำลัง auxiliary indicating continuous or progressive action
เฮ็ด het H ทำ to do, to make
หญัง ɲaŋ M อะไร, เป็นหญัง = ทำไม 1. what {เขากำลังเฮ็ดหญัง = What is he doing?} {ธูปเอาไว้เฮ็ดหญัง = What are incense sticks for?}
2. something, anything, (nothing)
3. เป็นหญัง[...]คือ in initial position: why {เป็นหญังเขาคือใส่บักพิกลงไปในกวยเตียว = Why is he putting chili in [his] noodle soup?} {เป็นหญังหน้าต่างมันคือเปิด = Why is the window open?} {เป็นหญังมันคือมีควนไฟ = Why is there smoke?}
คน khon HR คน person, people
หนึ่ง nʉŋ H หนึ่ง 1. one
2. after adjective: intensifier {บักคักหนึ่ง = very much} {อันบักใหญ่หนึ่ง = very large}, or attenuates the meaning {กะดาดมันแผ่นน้อยๆ หนึ่ง = the piece of paper is [relatively] small}
ลง loŋ HR ลง 1. to descend, to lower, to go down
2. down
3. bus/train etc.: to get off, to disembark {คนกำลังลงลดบั่ด = people are getting off the bus}
ไป pai M ไป 1. to go
2. auxiliary indicating action extending into the future
ใน nai HR ใน in, within
อาด a:t LF อาจ 1. might, may, will
2. likely
สิ si M จะ future tense auxiliary {เขากำลังสิตื่น = he's about to wake up} {สิไปตะหลาด = [I'm] going to the market}
มา ma: HR มา 1. to come
2. auxiliary expressing action towards the present or focal time {กะคุเฮ็ดมาจากอี่หยัง = What is the bucket made of?} {แล้วเขากะเก็บเงินจากพุนั้นมา = and then she takes the money of that person}
นั้นเอง nan-e:ŋ HF-M นั่นเอง 1. there
2. sure enough
3. emphasizes that the preceding is the topic or has been mentioned before
Notes: Thai loan
เลย lə:i HR เลย 1. futher on, beyond, past {เข็มน้อยเลยเลขสิบสองไป = the minute hand has passed number twelve}
2. too much
3. at all
4. definitively
5. completely, utterly
จัก jak M จัก 1. answer to a question: [I] don't know, don't know exactly, [I'm] not sure {พุซายคนนี้เขาเถ้าไป่ จัก จักเถ้าหลือบ่เถ้า เบิ่งบ่ค่อยออก = Is this man here already old? I don't know. I can't see clearly whether he's old or not.} {เขาเว้ากันอยู่ใส จักคือกัน = Where are they talking? I don't know either.}
2. exact(ly), what exactly {จักต้มอี่หยังกะบ่ฮู้ = I don't know what (exactly) he is cooking} {บ่ลู้คือกันจักปาอี่หยัง = I don't know either what kind of fish this is}
3. how much/many? {ต้นไม้มีจักต้น = How many trees are there?} {ตอนนี้จักโมงแล้ว = What time is it now?} {มือของเฮานี้สิมีจักนิ้ว = How many fingers do our hands have?}
4. a bit, a little bit {จักหน่อย/จักหน่อยหนึ่ง = a bit, a little bit}
น่วย nu:ai H ลูก, ผล clf. for sun, fruits (e.g., papaya, lime, watermelon, coconut), vegetables (e.g., chilis), eggs, mountains
ที่ thi: H ที่ 1. that, which {คนที่ยืนอยู่ฝั่งขวา = the person which is standing on the right = the person standing on the right} {เว้าคำที่บ่สุภาพ = to speak words which are impolite = to speak impolitely}
2. for ordinal numbers {ที่สาม = third}
แนม nɛ:m HR มอง to look, to glance, to stare {เขากำลังยืนแนมก้อนหินอยู่ = he's standing and looking at the stone/rock} {ข้างหนึ่งแนมเห็น อีกข้างหนึ่งแนมบ่เห็น = [we] see one side, [we] can't/don't see the other side}
เห็น hen M เห็น to see
อยู่ yu: H อยู่ 1. to be (located) at
2. yet, still
3. auxiliary indicating continuous or progressive action {ทอดปาอยู่ในกะทะ = (in the process of) frying a fish in the pan} {แม่กำลังเมี้ยนเฮียนอยู่ = mother is cleaning/tidying up the house}
สาม sa:m M สาม three
บ่ bɔ: H ไม่ 1. no, not
2. question particle, transforming a statement into a question
Notes: spelling exception in line with common usage on social media
หลาย la:i M เยอะ, มาก many, much, very
ซ้ำ sam HF อีก(เลย) again, once more, anymore
Notes: translation to be confirmed
โญน ɲo:n HR โยน to throw, to toss {โญนลูกบอน = to throw a ball}
แล้ว lɛ:o HF แล้ว 1. finished
2. already
3. and then, and next (especially แล้วกะ)
4. auxiliary for past tense
ใหญ่ ɲai H ใหญ่ large, big
ปานใด pa:n-dai M-M เท่าไหร่, มาก 1. after negative: (not) very, (not) so much {บ่ใหญ่ปานใด = not so large, not very large}
2. how much, how many {เฮาบ่สามาดนับได้ว่ามันมีหลายปานใด = it's impossible to count how many there are}
ดอก dɔ:k LF หรอก, ดอก particle used after a negative, relativizing or explanatory statement to make the sense milder {กินเข้าบ่ บ่กินดอก = Are you going to eat [with us]? No.} {เป็นก้อนสี่เหลี่ยม ก้อนน้อยๆ ดอก = These are cubes, small cubes.} {แล้วกะมีลดคันหนึ่งขี่ผ่านมา เป็นลดเก็งดอก = And there's a car passing, a sedan.}
พอปะมาน phɔ:-pa-ma:n HR-M-HR พอประมาณ moderately
แนวกิน nɛ:o-gin HR-M อาหาร food {เฮ็ดแนวกิน = to prepare food} {ตำบักหุ่งเนี้ยกะสิเป็นแนวกิน = papaya salad is (a kind of) food}
ปุง puŋ M ปรุง to season, to flavor, to cook, to mix, to combine {ปุงกาแฟ = to season coffee, i.e., to add sugar} {ปุงกวยเตียว = to season noodle soup (e.g., with chili, fish sauce, vinegar, sugar etc.)}
ลดซาด lot-sa:t H-HF รสชาติ taste
Notes: pronunciation: also realized as ลดชาด
จัด jat M จัด intense, strong, concentrated
เผ็ด phet M เผ็ด spicy, hot
ใซ้ sai HF ใช้ to use
มือ mʉ: HR มือ 1. hand
2. front leg/paw (e.g., of a cat)
ข้างซ้าย kha:ŋ-sa:i LF-HF ข้างซ้าย left, (on the) left side
จับ jap M จับ 1. to grasp, to hold {เขาจับมือกัน = they're holding hands} {เขายืนจับไอติมอยู่ = she's standing, holding an ice cream}
2. to catch, to arrest {จับพุล้าย = to arrest a criminal}
อีก i:k LF อีก 1. more, again
2. other, another
ข้าง kha:ŋ LF ข้าง 1. side {มีหูจับสองข้าง = there are handles on both sides}
2. next to {วางอยู่ข้างๆ ก่องใบใหญ่ = it's placed next to the large box} {เขายืนอยู่ข้างๆ อีกพุหนึ่ง = he's standing next to another person}
3. clf. for body parts which come in pairs (eyes, ears, legs etc.) {เขามีตาสองข้าง = she has two eyes}
ข้างขวา kha:ŋ-kwa: LF-M ข้างขวา right, (on the) right side
บัดหนิ bat-ni M-M [...] บัดหนิ = ทีนี้ [...] final particle: adds a sense of immediacy
เนาะ H เนาะ final particle: makes the statement softer, looking for agreement
แฮง hɛ:ŋ HR แรง 1. strong {ลมกำลังพัดแฮงอยู่ = to wind is blowing strongly}
2. loud {เสียงแฮง = loud}
3. strength, power
ขั้น khan LF เมื่อ when, if
ค่อย khɔ:i H ค่อย 1. soft, gentle
2. little by little, gradually
3. บ่ค่อย: not so (much) {เบิ่งบ่ค่อยออก = I can't really see it clearly}